40 hedis - Forum
Bazar ertesi, 05.12.2016, 22:40
Приветствую Вас Qonaq | RSS

islam dini

[ Новые сообщения · Участники · Правила форума · Поиск · RSS ]
Страница 1 из 11
Архив - только для чтения
Модератор форума: Almusavi 
Forum » FORUM-TEKST » İSLAM » 40 hedis (3-ucb)
40 hedis
Qonaq Tarix: Cüme axşamı, 17.04.2008, 06:52 | Mesaj # 1
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Hədis
UCB
Əli b. Sevid deyir ki, Hz. Musa b. Cəfərdən (as) əməli if-sad edən ucb (özünü bəyənmək) haqqında soruşduqda, həzrət belə buyurdu: "Ucbin bir çox dərəcəsi vardır. Bu dereceler­den biri budur, insana öz pis əməli bəzəkli və gözəl gözü­kür, o da ucba qapılaraq gözəl əməl etdiyini sanar. Bu derece­lerden biri də budur: Qul rəbbinə iman edər və bununla Al­lah'a minnət etməyə cəhd edər. Halbuki bu imanında Allahın ona minnəti vardır, qulun deyil." (*)
ŞƏRH
Ucb, üləmanın da (ra) buyurduğu kimi saleh əməlləri bü­yük və çox saymaq, buna görə olduqca sevincli və xoşbəxt ol­mak, nazlanmaq, özünü taksir və qüsur həddindən mü­nezzeh və uzaq qəbul etməkdir. Amma bu sevinc və şadlıq, Al­lah Təala üçün təvazö və təvazökarlıq, bu tofiq səbəbiylə Haqqın müqəddəs şəxsinə şükr etmək və bu nemət və tofiqin
(*) Kafi, C. 2., Kitabu'1-İman ve'1-Küfr, Babu'1-Ucb, 3. hədis.

daha da bir artmasını istəmək üçün olsa qətiliklə ucb de­ğildir və İslamda təriflənmiş, medhedilmiştir.
Böyük muhaddis Məclisi (ra), böyük alim Şeyx Bahaud-din Amulidən belə nəql edir: "Oruc və teheccüd namazı kimi bir sıra saleh əməlləri yerinə yetirən kimsə ürəyində bir sevinc və xoşbəxtlik hiss edər. Elə isə əgər bu sevinc və şadlıq Allahın özünə lütfkarlıqda ol/tapıldığının və nemət inayət etdiyinin (ki bu lütfkarlıq və nemət saleh əməldir) ifadəsi və səbəbindən də bu nemətin azalacağı və ya özündən geri alınacağı qorxusuyla Allahdan bu nemətini daha da bir art­tırmasını tələb etməklə birlikdə olsa bu sevinc və şadlıq ucb deyil. Amma bu sevinc və şadlıq bu əməlin özündən sadır olduğu, bu sifətə yalnız özünün sahib ol/tapıldığı, əməllərini böyük gördüyü, ona etimad etdiyi, özünü qüsur və taksir həddindən münəzzəh və uzaq gördüyü içinsə, neti­cede bu saleh əməlləri səbəbiylə Allaha minnət etməyə kalkı­şıyorsa bu ucbdur."
Amma bu kasıb deyir ki: Ucbun, zikr edildiyi şəklindəki tef­siri doğrudur. Amma bu əməlləri ürəyi və qəlibi (zahiri) amel­ler deyə ümumiləşdirmək lazımdır. Eyni zamanda bu əməllər kabih və hasen (yaxşı və pis) əməlləri də içinə al/götürməkdədir. Zi­ra ucb, cevarihi (xarici orqanlardan sadır olan) əməllərə varid olub onları fasid və batil etdiyi kimi, cevanihi (ürəyi) amelle­re də sızmaqda və onları da eyni şəkildə fasid və batil kıl­maktadır. Eyni şəkildə yaxşı xüsusiyyət sahibi öz xüsusiyyətlərindən ucba qapıldığı kimi, əlverişsiz əməllərin sahibi də öz has­letlerinden ucba qapılmaqdadır. Necə ki bu hədis-i şərif də hər iki əməl növünü tasrih etmiş və xüsusilə zikr etmişdir. Zi­ra insanların çoxu bundan xəbərsizdir. Bu zikrdən sonra Alahın icazəsiylə hər ikisindən də bəhs ediləcək.

Yenə bilinməlidir ki, ucb olmadığı və təriflənmiş sifətlərdən sayıldığı deyilən sevinc də adamdan adama dəyişən nisbi bir-şeydir. Necə ki ilhak edilmiş fəsillərin birində də bəyan edi­lecektir.
Bil ki ucb üçün, hədis-i şərifdə də iştirak etdiyi kimi, bəzi dere­celer vardır. Birinci dərəcə: İman və haqq bacarıqlar hususun­da var olan ucbdur. Bunun müqabilində isə küfr, şirk və batil inanclar barəsində var olan ucb iştirak edər.
İkinci dərəcə: Fazıl bacarıqlar ilə təriflənmiş sifətlər ucbu-
dayan. Bunu müqabilində də pislik, əxlaq və kabih bacarıqlar
ucbu iştirak etməkdədir. t'T""~
Üçüncü dərəcə: Saleh əməllər və gözəl hərəkətlər ucbudur. Bu­nun müqabilində də kabih əməllər və əlverişsiz hərəkətlər ucbu iştirak edər.
Bunların xaricində də bəzi dərəcələr vardır ki, bu makam­da zikr edilməyə dəyməz. Biz də inşaallah fəsillərin zımnında bu dərəcələrə, bu dərəcələrin mənşəsinə və bu dərəcələr üçün dərman ola biləcək şeylərə qısaca bir işarə etməyə çalışacağıq.
Fəsil
Ucb Mərtəbələrində
Daha əvvəldən zikr edilən dərəcələrdə ucb üçün bir çox mer­tebeler vardır. Bu mərtəbələrdən bəzisi olduqca açıq və belli­dir ki, insan çox az bir təvəccöh və nəzakət nəticəsində dərhal anlayıb derkedebilir. Amma bu mərtəbələrdən bəzisi o qədər dəqiq və zərifdir ki, insan tam bir təftiş və düzgün bir diqqətlə üzərinə əyilmədiyi müddətcə derkedemez. Eyni şəkildə bu mərtəbələrdən bəzisi digər bəzisindən daha şiddətli, çətin və həlak edicidir.
Hamısından böyük və həlak edici olan birinci mərtəbə elə bir haldır ki, insanda ucbun şiddəti vasitəsiylə peydahlan­maktadır. Burada insan, öz ürəyində hamisinə və ma-liku'l-müluk'a qarşı imanı və ya digər xüsusiyyətləri səbəbiylə minnət etmə duyğusuna qapılar. İmanı səbəbiylə haqq memle­ketinde bir genişlik və Allahın dinində bir işıqlıq bədənə gəlincə ya da şəriəti yayma, hidayət, irşad, əmri bi'1-ma'ruf və nəhy xatırlanıl-münkər, hədd icrası, mehrab və minbəri sebebiy­le Allahın dinində bir tərəqqi meydana gəlincə ya da müsəlmanla-rın onun camaatına gəlməsi və Hz. Hüseyin üçün matəm və yas tutmasıyla diyanətdə bir canlılıq peydahlanınca, dərhal bu səbəblə Allaha, məzlumların əfəndisi Hz. Hüseyinə və Rəsul-i Əkrəm (sa)a qarşı minnət etmə duyğusuna qapılır. Bunu hər nə qədər göstərməsə də ürəyində minet etməyə cəhd edir. Dini işlərdə Allahın qullarına minnət etməyə cəhd etmək də bu babdandır. Məsələn insan, vacib və müste-hab sədəqələr və ya kasıb və zəifləyərin əlindən tutma husu­sunda onlara minnət etməyə cəhd edər. Bəzən bu minnət etmə duyğusu şəxsən insanın özündən belə gizli və gizli kal­maktadır. (İnsanların Allaha minnət edə bilməyəcəyi, tam ter­sine Haqq Təalanın müqəddəs şəxsinin onların üzərində min­neti olduğu bəhsi, ikinci hədisin şərhində haqqında danışılan edilmiş­tir). Bir başqa mərtəbə də budur: Bəzən də insan ürəyində va­rolan ucb səbəbiylə Allah Təalaya qarşı nazlanmaqda, işvə-lenmektedir. Bu, minnət etməkdən başqa bir şeydir. Hərçənd ba­zıları bu ikisi arasında heç bir fərqin ol/tapılmadığına kail ol­muşlardır. Bu mövqenin sahibi, özünü Allah Təalanın mahbubu saymaqda və suluqda mukarrebin və sabiqin kim­selerden olduğunu düşünməkdədir. Haqqım vəlilərinin adı zikr edilincə və ya mahbublar və muhiblerden ya da cəzbə kapılmış salikten bəhs edilincə özünü onlardan saymakta­dır. Eyni şəkildə riya olaraq öz nəfsini kiçiltməsi və onun xilafını izharda ol/tapılması da mümkündür. Və ya ken­disi üçün isbat etsin deyə o mövqes(n)i elə bir şəkildə kendisin­den selbetmektedir ki, nəticədə isbatı tələb etməkdədir. Əgər Allah Təala özünü bir bəlaya duçar edəcək olsa dərhal "bəla, yaxınlıq və dostluq yüzündəndir" barabanını çal/oğurlamağa başlar. Ariflər ilə təsəvvüf, zəli və riyazet əhli olanlar, sair insanlara nisbətən bu təhlükəyə daha çox yaxındırlar.
Ucbun digər bir dərəcəsi də insanın iman və ya bacarıqlar və əməlləri səbəbiylə Allahı özünə borclu zənn etməsi və özünü savaba müstehak qəbul etməsidir. Eyni şəkildə Allahın, özünü bu aləmdə əziz, axirətdə də mövqelər sa­hibi etməsi lazım olduğum düşünməsi və özünü pak və saf bir mömin olaraq bilməsidir. Belə bir insan qeybə inanan möminlərin bəhsi edilincə başını belə bir yelləyər və ürəyində belə düşünər: "Əgər Allah Təala mənə ədalətiylə belə mua­mele edəcək olsa mən savab və əcrə müstehak biriyəm." Hətta bəziləri qəbahət və həyasızlıqda daha da bir irəli gede­rek bu batil kəlamı açıqca dilləriylə də göstərərlər. Əgər özünə hər hansı bir bəla və narahatlıq gələcək olsa, o zaman da ürəyində Allaha etirazda ol/tapılar. Mömini bəlaya mübtela edən, münafiqə isə ruzi verən ədalətli Allahın işləri qarşısında qarışıqlığa düşər. Qərbində Allah Təalaya və ONun təqdirinə qarşı qəzəblənər, hirslənər, dayanar. Amma za­hirde riyazet və təslimiyyət izharında ol/tapılar. Öz velini­metine qəzəbini, məxluqata isə qəza və qədərə riyazetini təqdim edər. Allah Təalanın bu dünyada möminləri bəla və çətinliklərə mübtela etdiyini eşidincə öz ürəyinə, özünə sanki başsağlığı diləməkdədir. Amma münafiqlərdən də mübtelə olanların çox olduğunu və hər mübtela olanın mömin olmadığını bilməməkdə, idrak edə bilməməkdədir.
Ucbun digər bir mərtəbəsi də insanın özünü başkala­rından üstün və görkəmli kabuUenmesidir. Belə bir insan da mömin olmayanlara iman, möminlərə imanın kamalı, gözəl sifətlərlə muttasıf olmayanlara bu sifətlərə sahib olma, va­cipleri yerinə yetirməyən və haramlara mürtekip olanlara vaciblərlə əməl və haramları tərk etmə, sıravi insanlara isə müstəhabları yerinə yetirmə, cümə və camaatı qaçırmama, məkruhları tərk etmə və digər menasıkları əda etmə husu­sunda üstünlük göstərməkdə, özünü üstün və kamil ka­bullenmekte səbəbindən də özü üçün bir imtiyaz və ayrıca­lığa kail olmaqdadır. Özünə və əməllərinə etimad etmek­te, digər məxluqları isə dəyərsiz və nakıs saymaqdadır. Bütün insanlara tahkir və alçaldıcı bir gözlə baxmaqda və Al­lah'ın qullarını ürək və ya diliylə ayıblamaqda, qınamaqda-dır. Hər kəsi hər hansı bir səbəblə Haqqım rəhmət dergahın­dan çölə edib uzaqlaşdıraraq rəhməti yalnız özünə və özü kimi olanlara xas etməyə çalışmaqdadır. Bu maka­mın sahibi elə bir yerə çatar ki, artıq başqalarından sadır olan bütün saleh əməllər barəsində dahi onlarla münaqişədə ol/tapılar və ürəyində hər hansı bir şəkildə onu qaralamağa, öz əməllərini isə münaqişə və qaralamadan uzaq və mü­nezzeh bilməyə başlar. İnsanların gözəl əməllərini dəyərsiz sayar. Amma eyni əməl əgər özündən sadır olsa onu bü­yük görər. Başqalarının ayıb və əksikliklərini çox dəqiq bir şəkildə derkeder. Amma öz ayıblarından qəflət edər. Bun­ların hamısı da ucbun əlamətlərindəndir. Hərçənd şəxsən insanın özü də bundan qəflət etməkdədir. Ucb üçün digər bəzi de­receler də vardır ki, bəzilərini zikr etmədik, digər bazılanndan isə məcbur olaraq sərf-ı nəzər etdik.



Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Qonaq Tarix: Cüme, 18.04.2008, 04:22 | Mesaj # 2
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Fasıl
Bəzən Fəsad əhli Kəslərin də Fəsadları
Haqqında Ueba Qapıldıqlarının Bəyanı
Əhl-i küfr və nifaq, müşriklər, mülhidler, pis əxlaq və alçaq bacarıq sahibləri, masiyet və üsyan əhli kəslərin işləri o nöqtəyə vanr ki, öz küfr və zmdıklıkl arıyla və ya pis əxlaq və həlak edici əməlləri səbəbiylə də ucba qapılar, mut­luluk izharında ol/tapılarlar. Özlərini bu səbəblər təqlid-deyil uzaq, azad bir ruha sahib və mövhumlara inanmayan kəslər olaraq lanse edərlər. Şehamet və mərdlik əhli ol­duklarını sanarlar və Allaha imanı vəhmiyyat, şəriətin emir­leri istiqamətində hərəkət etməyi isə kiçiklik bilərlər. Gü­zel əxlaq və üstün bacarıqların, nəfsin zəifliyindən və zaval­lılığından olduğunu söyləyərlər. Gözəl əməllər, menasık və iba­detlerin, idrakın zəifliyi və şüurların əksikliyindən olduğu­na inanarlar. Başqa sözlə də özlərini, vəhmiyyata inanma­yan azad bir ruha sahib olmaq və şəriətlərə etina gösterme­mek səbəbiylə medh və senaya müstehak kəslər olaraq ka­bullenirler. Pis və əlverişsiz xüsusiyyətlər ürəklərində kökleş­miş və ünsiyet əldə etmiş, göz və qulaqlarını doldurmuş, gözle­rinde bəzək və zinət olaraq təcəlli etmiş olduğundan, bunların hamısının kamal olduğunu zənn edərlər. Necə ki, "ucbun de­recelerinden biri də, qula pis əməllərin bəzəkli görünməsi və bu səbəblə o əməlinin yaxşı olduğunu zənn etməsidir" deyə bu­yuran hədis-i şərif də işbu mənaya işarə etməkdədir. Bu ha­dis də bu ayətə istinad etməkdədir: "İşlədiyi pis əməl kendi­sine bəzənən və onu yaxşı görən adam, yaxşını pisi bilən kimidirmi?" (*)
Necə ki "yaxşı əməl etdiyini zənn edir" ifadəsi də Allah Təalanın bu sözünə işarə etməkdədir: De ki: İşledikleri iş­ler bakımından en fazla ziyan edenler kimlerdir haber vere­yim mi size?Onlardır ən çox ziyan edənlər ki, dünya yaşa­yışında bütün işləri boşa gedər. Halbuki onlar gerçek­ten də özlərinin yaxşılıq etdiklərini, yaxşı işlərdə bulundukları­nı sanardılar
Onlardır kafir olanlar, rəblərinin dəlillərini və Ona çatacaqlarını inkar edənlər. Bütün etdikləri boşa getmişdir və biz qiyamət günü onları heç bir ölçüyə vurmarıq, onlara heç bir dəyər vermərik.
Halkı cahil və xəbərsiz, amma özünü alim və xəbərdar zənn edən bu seqment, insanların ən yazığı və qulların ən/en bəxtsizidir. Nəfs təbibləri belə kəslər üçün dərman tapa bilmiş deyildirlər. Dəvət və nəsihət bu şəxslərə təsir etməməkdədir. Bəlkə bəzən tərs təsir belə yaratmaqdadır. Bunlar burhan və dəlilə qulaq asmırlar. Göz və qulaqlarını ənbiyanın hida­yeti, filosofların bürham və alimlərin nəsihəti qarşısında ka­pamakta, eşitmək dahi istəməməkdələr. İnsanı günahdan küf­re, küfrdən də küfrü səbəbiylə ucba düşməyə sürüyən nəfsin hiylə və şərindən Alaha sığınmaq lazımdır. Nəfs və şeytan, bəzi günahlan kiçik hesab etmək səbəbiylə insanı o böyük masiyet və günaha mübtela etməkdədir. Ürəkdə kökləşdikdən və insanın da onu kiçik hesab etməsindən sonra, ikinci və nisbe-ten bir az daha böyük olan bir başqa günaha mübtela kıl­maktadır insanı. Bir neçə dəfə təkrardan sonra o günah da in­sanın gözündən düşər kiçik hesab edilər və daha sonra da daha böyük günahlara mübtela olar.



Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Qonaq Tarix: Şenbe, 19.04.2008, 13:55 | Mesaj # 3
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Üçüncü Hadis

UCB

Ali b. Sevid diyor ki, Hz. Musa b. Cafer'den (as) ameli if-sad eden ucb (kendini beğenmek) hakkında sorunca, hazret şöyle buyurdu: "Ucb'un bir çok derecesi vardır. Bu dereceler­den biri şudur, insana kendi kötü ameli süslü ve güzel gözü­kür, o da ucba kapılarak güzel amel ettiğini sanır. Bu derece­lerden biri de şudur: Kul rabbine iman eder ve bununla Al­lah'a minnet etmeye kalkışır. Halbuki bu imanında Allah'ın ona minneti vardır, kulun değil." (*)

ŞERH

Ucb, ulemanın da (ra) buyurduğu gibi salih amelleri bü­yük ve çok saymak, bu yüzden oldukça sevinçli ve mutlu ol­mak, nazlanmak, kendisini taksir ve kusur haddinden mü­nezzeh ve uzak kabullenmektir. Ama bu sevinç ve şadlık, Al­lah Teala için tevazu ve alçak gönüllülük, bu tevfik sebebiyle Hakkın mukaddes zatına şükretmek ve bu nimet ve tevfîkin

(*) Kafi, C. 2., Kitabu'1-İman ve'1-Küfr, Babu'1-Ucb, 3. hadis.

89

KIRK HADİS ŞERHİ

daha da bir artmasını istemek için olursa kesinlikle ucb de­ğildir ve İslam'da övülmüş, medhedilmiştir.

Büyük muhaddis Meclisi (ra), büyük alim Şeyh Bahaud-din Amulî'den şöyle naklediyor: "Oruç ve teheccüd namazı gibi bir takım salih amelleri yerine getiren kimse kalbinde bir sevinç ve mutluluk hisseder. Öyleyse eğer bu sevinç ve şadlık Allah'ın kendisine ihsanda bulunduğunun ve nimet inayet ettiğinin (ki bu ihsan ve nimet salih ameldir) ifadesi ve dolayısıyla da bu nimetin azalacağı veya kendisinden geri alınacağı korkusuyla Allah'tan bu nimetini daha da bir art­tırmasını talep etmekle birlikte olursa bu sevinç ve şadlık ucb değildir. Ama bu sevinç ve şadlık bu amelin kendisinden sadır olduğu, bu sıfata sadece kendisinin sahib bulunduğu, amellerini büyük gördüğü, ona itimad ettiği, kendisini kusur ve taksir haddinden münezzeh ve uzak gördüğü içinse, neti­cede bu salih amelleri sebebiyle Allah'a minnet etmeye kalkı­şıyorsa bu ucbdur."

Ama bu fakir diyor ki: Ucbun, zikredildiği şeklindeki tef­siri doğrudur. Ama bu amelleri kalbî ve kalıbî (zahirî) amel­ler diye genelleştirmek gerekir. Aynı zamanda bu ameller kabih ve hasen (iyi ve kötü) amelleri de içine almaktadır. Zi­ra ucb, cevarihî (dış organlardan sadır olan) amellere varid olup onları fasid ve batıl kıldığı gibi, cevanihî (kalbî) amelle­re de sızmakta ve onları da aynı şekilde fasid ve batıl kıl­maktadır. Aynı şekilde iyi haslet sahibi kendi hasletlerinden ucba kapıldığı gibi, uygunsuz amellerin sahibi de kendi has­letlerinden ucba kapılmaktadır. Nitekim bu hadis-i şerif de her iki amel çeşidini tasrih etmiş ve özellikle zikretmiştir. Zi­ra insanların çoğu bundan habersizdir. Bu zikirden sonra Alah'ın izniyle her ikisinden de bahsedilecektir.

90

UCB

Yine bilinmelidir ki, ucb olmadığı ve övülmüş sıfatlardan sayıldığı söylenen sevinç de kişiden kişiye değişen nisbî bir-şeydir. Nitekim ilhak edilmiş fasılların birinde de beyan edi­lecektir.

Bil ki ucb için, hadis-i şerifte de yer aldığı gibi, bazı dere­celer vardır. Birinci derece: İman ve hak marifetler hususun­da var olan ucbdur. Bunun mukabilinde ise küfür, şirk ve batıl inançlar hususunda var olan ucb yer alır.

İkinci derece: Fazıl melekeler ile övülmüş sıfatlar ucbu-
dur. Bunu mukabilinde de kötülük, ahlak ve kabih melekeler
ucbu yer almaktadır. t'T""~

Üçüncü derece: Salih ameller ve güzel fiiller ucbudur. Bu­nun mukabilinde de kabih ameller ve uygunsuz fiiller ucbu yer alır.

Bunların dışında da bazı dereceler vardır ki, bu makam­da zikredilmeye değmez. Biz de inşaallah fasılların zımnında bu derecelere, bu derecelerin menşeîne ve bu dereceler için ilaç olabilecek şeylere kısaca bir işaret etmeye çalışacağız.

Fasıl

Ucb Mertebelerinde

Daha önceden zikredilen derecelerde ucb için birçok mer­tebeler vardır. Bu mertebelerden bazısı oldukça açık ve belli­dir ki, insan çok az bir teveccüh ve iltifat neticesinde hemen anlayıp derkedebilir. Ama bu mertebelerden bazısı o kadar dakik ve zariftir ki, insan tam bir teftiş ve sahih bir dikkatle üzerine eğilmediği müddetçe derkedemez. Aynı şekilde bu mertebelerden bazısı diğer bazısından daha şiddetli, zor ve helak edicidir.

91

KIRK HADİS ŞERHÎ

Hepsinden büyük ve helak edici olan birinci mertebe öyle bir haldir ki, insanda ucbun şiddeti vasıtasıyla peydahlan­maktadır. Burada insan, kendi kalbinde velinimetine ve ma-liku'l-mülûk'a karşı imanı veya diğer hasletleri sebebiyle minnet etme duygusuna kapılır. İmanı sebebiyle hak memle­ketinde bir genişlik ve Allah'ın dininde bir aydınlık vücuda gelince ya da şeriatı yayma, hidayet, irşad, emri bi'1-ma'ruf ve nehy ani'l-münker, had icrası, mihrab ve minberi sebebiy­le Allah'ın dininde bir terakki oluşunca ya da müslümanla-rın onun cemaatine gelmesi ve Hz. Hüseyin için matem ve yas tutmasıyla diyanette bir canlılık peydahlanınca, hemen bu sebeple Allah'a, mazlumların efendisi Hz. Hüseyin'e ve Resul-i Ekrem (sa)'e karşı minnet etme duygusuna kapılıyor. Bunu her ne kadar izhar etmese de kalbinde minet etmeye kalkışıyor. Dinî işlerde Allah'ın kullarına minnet etmeye kalkışmak da bu babdandır. Mesela insan, vacip ve müste-hab sadakalar veya fakir ve zayıfların elinden tutma husu­sunda onlara minnet etmeye kalkışır. Bazen bu minnet etme duygusu bizzat insanın kendisinden bile saklı ve gizli kal­maktadır. (İnsanların Allah'a minnet edemeyeceği, tam ter­sine Hakk Teala'nın mukaddes zatının onların üzerinde min­neti olduğu bahsi, ikinci hadisin şerhinde sözkonusu edilmiş­tir). Bir diğer mertebe de şudur: Bazen de insan kalbinde va­rolan ucb sebebiyle Allah Teala'ya karşı nazlanmakta, işve-lenmektedir. Bu, minnet etmekten başka birşeydir. Gerçi ba­zıları bu ikisi arasında hiçbir farkın bulunmadığına kail ol­muşlardır. Bu makamın sahibi, kendisini Allah Teala'nın mahbubu saymakta ve sulukta mukarrebîn ve sabıkîn kim­selerden olduğunu düşünmektedir. Hakk'm velilerinin adı zikredilince veya mahbublar ve muhiblerden ya da cezbe ka-

92

UCB

pılmış salikten bahsedilince kendisini onlardan saymakta­dır. Aynı şekilde riya olarak kendi nefsini küçültmesi ve onun hilafını izharda bulunması da mümkündür. Veya ken­disi için ispatlasın diye o makamı öyle bir şekilde kendisin­den selbetmektedir ki, neticede isbatı gerektirmektedir. Eğer Allah Teala kendisini bir belaya duçar edecek olursa hemen "bela, yakınlık ve dostluk yüzündendir" davulunu çalmaya başlar. Arifler ile tasavvuf, sülük ve riyazet ehli olanlar, sair insanlara nisbeten bu tehlikeye daha çok yakındırlar.



Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Qonaq Tarix: Şenbe, 26.04.2008, 16:08 | Mesaj # 4
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Ucbun diğer bir derecesi de insanın iman veya melekeler ve amelleri sebebiyle Allah'ı kendine borçlu zannetmesi ve kendisini sevaba müstehak kabullenmesidir. Aynı şekilde Allah'ın, kendisini bu alemde aziz, ahirette de makamlar sa­hibi etmesi gerektiğim düşünmesi ve kendisini pak ve saf bir mü'min olarak bilmesidir. Böyle bir insan gaybe inanan mü'minlerin bahsi edilince başını şöyle bir sallar ve kalbinde şöyle düşünür: "Eğer Allah Teala bana adaletiyle bile mua­mele edecek olursa ben sevab ve ecre müstehak biriyim." Hatta bazıları kabahat ve küstahlıkta daha da bir ileri gede­rek bu batıl kelamı açıkça dilleriyle de izhar ederler. Eğer kendisine herhangi bir bela ve rahatsızlık gelecek olursa, o zaman da kalbinde Allah'a itirazda bulunur. Mümini belaya mübtela eden, münafıka ise rızık veren adil Allah'ın işleri karşısında şaşkınlığa düşer. Batınında Allah Teala'ya ve O'nun takdirine karşı gazaplanır, öfkelenir, durur. Ama za­hirde riyazet ve teslimiyet izharında bulunur. Kendi velini­metine gazabını, mahlukata ise kaza ve kadere riyazetini takdim eder. Allah Teala'nın bu dünyada müminleri bela ve zorluklara mübtela kıldığını duyunca kendi kalbine, kendine adeta başsağlığı dilemektedir. Ama münafıklardan da mübtela olanların çok olduğunu ve her mübtela olanın mü'min olmadığını bilememekte, idrak edememektedir


Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Qonaq Tarix: Cüme, 02.05.2008, 20:01 | Mesaj # 5
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Ucbun diğer bir mertebesi de insanın kendisini başkala­rından üstün ve mümtaz kabuUenmesidir. Böyle bir insan da mümin olmayanlara iman, mü'minlere imanın kemali, güzel sıfatlarla muttasıf olmayanlara bu sıfatlara sahip olma, va­cipleri yerine getirmeyen ve haramlara mürtekip olanlara vaciplerle amel ve haramları terketme, sıradan insanlara ise müstehabları yerine getirme, cum'a ve cemaati kaçırmama, mekruhları terketme ve diğer menasıkları eda etme husu­sunda üstünlük taslamakta, kendisini üstün ve kamil ka­bullenmekte dolayısıyla da kendisi için bir imtiyaz ve ayrıca­lığa kail olmaktadır. Kendisine ve amellerine itimad etmek­te, diğer mahlukları ise değersiz ve nakıs saymaktadır. Tüm insanlara tahkir ve aşağılayıcı bir gözle bakmakta ve Al­lah'ın kullarını kalp veya diliyle ayıplamakta, kınamakta-dır.Herkesi herhangi bir vesileyle Hakk'm rahmet dergahın­dan dışarı edip uzaklaştırarak rahmeti sadece kendisine ve kendisi gibi olanlara has kılmaya çalışmaktadır. Bu maka­mın sahibi öyle bir yere varır ki, artık başkalarından sadır olan tüm salih ameller hususunda dahi onlarla münakaşada bulunur ve kalbinde herhangi bir şekilde onu karalamaya, kendi amellerini ise münakaşa ve karalamadan uzak ve mü­nezzeh bilmeye başlar. İnsanların güzel amellerini değersiz sayar. Ama aynı amel eğer kendisinden sadır olursa onu bü­yük görür. Başkalarının ayıp ve eksikliklerini çok dakik bir şekilde derkeder. Ama kendi ayıplarından gaflet eder. Bun­ların hepsi de ucbun alametlerindendir. Gerçi bizzat insanın kendisi de bundan gaflet etmektedir. Ucb için diğer bazı de­receler de vardır ki, bazılarını zikretmedik, diğer bazılanndan ise mecburen sarf-ı nazar ettik.


Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Qonaq Tarix: Çerşenbe axşamı, 06.05.2008, 05:40 | Mesaj # 6
Polkovnik
Qrup: İstifadeçi
Mesajlar: 295
Tərif: 5
Status: Xetden kenar
Bazen Fesad ehli Kimselerin de Fesadları

Hakkında Ueba Kapıldıklarının Beyanı

Ehl-i küfür ve nifak, müşrikler, mülhidler, kötü ahlak ve rezil meleke sahipleri, masiyet ve isyan ehli kimselerin işleri o noktaya vanr ki, kendi küfür ve zmdıklıkl arıyla veya kötü ahlak ve helak edici amelleri sebebiyle de ucba kapılır, mut­luluk izharında bulunurlar. Kendilerini bu sebepler taklid-den uzak, özgür bir ruha sahip ve mevhumlara inanmayan kimseler olarak lanse ederler. Şehamet ve mertlik ehli ol­duklarını sanırlar ve Allah'a imanı vehmiyat, şeriatın emir­leri doğrultusunda hareket etmeyi ise küçüklük bilirler. Gü­zel ahlak ve üstün melekelerin, nefsin zayıflığından ve zaval­lılığından olduğunu söylerler. Güzel ameller, menasık ve iba­detlerin, idrakin zayıflığı ve şuurların eksikliğinden olduğu­na inanırlar. Dolayısıyla da kendilerini, vehmiyata inanma­yan özgür bir ruha sahip olmak ve şeriatlere itina gösterme­mek sebebiyle medh ve senaya müstehak kimseler olarak ka­bullenirler. Kötü ve uygunsuz hasletler kalplerinde kökleş­miş ve ünsiyet edinmiş, göz ve kulaklarını doldurmuş, gözle­rinde süs ve ziynet olarak tecelli etmiş olduğundan, bunların tümünün kemal olduğunu zannederler. Nitekim, "ucbun de­recelerinden biri de, kula kötü amellerin süslü gözükmesi ve bu sebeple o amelinin iyi olduğunu zannetmesidir" diye bu­yuran hadis-i şerif de işbu manaya işaret etmektedir. Bu ha­dis de şu ayete istinad etmektedir: "İşlediği kötü amel kendi­sine bezenen ve onu iyi gören adam, iyiyi kötüyü bilen gibimidir?" (*)

Nitekim "iyi amel ettiğini zannediyor" ifadesi de Allah Teala'nın şu sözüne işaret etmektedir: "De ki: İşledikleri iş­ler bakımından en fazla ziyan edenler kimlerdir haber vere­yim mi size? Onlardır en fazla ziyan edenler ki, dünya yaşa­yışında bütün çalışmaları boşa gider. Halbuki onlar gerçek­ten de kendilerinin iyilik ettiklerini, iyi işlerde bulundukları­nı sanırlardı. Onlardır kafir olanlar, rablerinin delillerini ve Ona ulaşacaklarını inkâr edenler. Bütün yaptıkları boşa gitmiştir ve biz kıyamet günü onları hiç bir ölçüye vurmayız, onlara hiç bir değer vermeyiz." (**)

Halkı cahil ve habersiz, ama kendisini alim ve haberdar zanneden bu kesim, insanların en zavallısı ve kulların en bahtsızıdır. Nefs tabibleri böyle kimseler için ilaç bulabilmiş değiller. Davet ve nasihat bu şahıslara etki etmemektedir. Belki bazen ters etki bile yaratmaktadır. Bunlar burhan ve delile kulak vermiyorlar. Göz ve kulaklarını enbiyanın hida­yeti, filozofların bürham ve alimlerin nasihati karşısında ka­pamakta, işitmek dahi istememekteler. İnsanı günahtan küf­re, küfürden de küfrü sebebiyle ucba düşmeye sürükleyen nefsin hile ve şerrinden Alah'a sığınmak gerekir. Nefs ve şeytan, bazı günahlan küçümsemek sebebiyle insanı o büyük masiyet ve günaha mübtela kılmaktadır. Kalpte kökleştikten ve insanın da onu küçümsemesinden sonra, ikinci ve nisbe-ten biraz daha büyük olan bir başka günaha mübtela kıl­maktadır insanı. Bir kaç kez tekrardan sonra o günah da in­sanın gözünden düşer küçümsenir ve daha sonra da daha büyük günahlara mübtela olur.

(*) Fatır, 8.

(**) Kehf, 103-104



Belkede yoxdur xeberi
butun alem sevir meni
men ise o bexteveri
onun ama yoxdu xeberi
__________________
men sevirem bir neferi
onun ama yoxdu xeberi
men chekirem qem kederi
onun ama yoxdur xeberi
 
Forum » FORUM-TEKST » İSLAM » 40 hedis (3-ucb)
Страница 1 из 11
Поиск: