....::İslam::....

Zülmətdən Nura

media-islam — Sat, 04 Oct 2008 17:20:03 GMT

Zülmətdən Nura

Bismillahir-rəhmanir-rəhim

Allahu-təala(c.c)bəşəriyyəti doğru yola hidayət etmək üçün yer üzünə məsum peyğəmbərlər və imamlar göndərmişdir.Onlardan sonuncu on ikinci imam Sahib-bəz-zamandır.Əhli-Beytdən olan bu imamımız İmam Mehdi Allahın(cc) yer üzündəki imamını,peyğember nəvəsini insanlara tanıtmaq,bəşəriyyətin mənəvi dünyasını çırağına yandırmaq və ən nəhayət sevimli peyğenberin vəziyyətinə sadiq qalmaq borcumuzdur.

İmam Həsən Əskərinin həyatından danışarkən geniş məlumat verdiyimiz kimi,zalım Abbasi höküməti o həzrətin oğlunu ələ keçirib öldürmək məqsədilə evinə ciddi nəzarətaltında saxladığından imam Mehdi(ə)-ın anadan olması atasının qabaqcadan hazırlandığı deqiq plan əsasında çox gizli şəkildə və camaatın gözündən uzaq bir şəkildə və şəraitdı baş vermişdir.Bunu o həzrətin anadan olmasının şahidi olan bibisi xanim Hənimə demişdir 5-6 yaşınacan o həzrəti görən olmamışdır.Yalnız atasının səhabələri o həzrəti görmüşlər.Məsələn bunlardan Həsən ibn Əyyub ibn Nuh deyir:”İmam Həsən Əskəri(ə)-dan sonrakı imamın kim olacağı barədə soruşmaq üçün o həzrətin yanina getdim.Orada qırx nəfər var idi(hamısı səhabələr idi).Osman ibn Səid qalxıb dedi:Sizin məndən daha yaxşı bildiyiniz məsəl barədə soruşmaq istəyirəm.İmam Osmana gəlsin deyə cavab verdi.Osman narahat halda bayıra çıxmaq istədi.İmam heç kimi buraxmayıb dedi:İmamınızı görmək və bilmək istəmirsiniz?Bu vaxt ay kimi işıqlı,imam Həsənə(ə) oxşayan bir oğlan içəri girdi.İmam ona işarə edərək buyurdu:Bu məndən sonra sizin imamınız,menim sizin aranızda canişinimdir.Onun əmrinə tabe olun və məndən sonra ixtilaf yaratmayın.Yoxsa sizin özünüz həlak,dininiz isə məhv olub gedər.

İmam Mehdi(ə) 2 dəfə qeyb olub.Bunlardan biri kiçik qeyb dövrü(qeybəti suğra) digəri is böyük qeyb(qeybəti kubra)-dır.Kiçik qeybət dövrü hicrətin 260-cı ilindən 929-cu ilinə qədər olmuşdur.Qeyb dövürndə camaatın əlaqəsi imamla tam kəsilməmiş xüsusi və məhdud şəkildə əlaqə saxlayırdılar.Bu müddət ərzində o həzrətin xüsusivəkilləri olmuşdur.Kiçik qeyb dövrünü Əhi-beyt tərəfdarlarının böyük qeyb dövrünə hazırlaşma mərhələsi adlandırmaq olar.Çünki,sonrakı mərhələdə Əhli-beyt tırıfdarları yəni şiələr İmamla əvvəldə olan olan azacıq əlaqələri də kəsilir.Şiələr yalnız onun vəkillarinə müraciət etməli olurlar.Əgar böyük qeyb dövrü birdən-birə başlasaydı fikirlərin çaşğınlığına səbəb olan və zehinlər onu qebul edə bilməzdi.Kiçik qeybdən sonra böyük qeyb başlayır.Bu dövr insanlar üçün çox böyük önəm daşıyır.İmamın bu qeybində 3 əsas məsələ götürülür.

1 insanları sınama.

Allah öz bəndələrini daima imtahan edib,onların içərisindən təmiz insanlar seçir.Həyat daima imtahan sahəsi olmuşdur.Bəndədən bu yolla öz inam və səbrləri sayəsində özlərini Allahın əmrlərinə təlim etmək nəticəsində tərbiyə olunmaq,kamala yetişməli və onların gizli istedadlarını çiçəkləndirməlidir.Qeyb müddətində insanlar sınağa çəkilir və əqidəsi möhkəm olmayan şəxslərin iç üzü aşkar olunaraq bəlaya düçar olur.Lakin əqidəsi möhkəm olan insanlar gözlənişə və çətinliyə sinə gərmək nəticəsində əqidəsi daha da möhkəmlənir və Allahın(CC) böyük mükafatına layiq görülürlər.

2.İmamın canını qorumaq.

Qeybdə olmaqla imamın canı ölümdən qurtarmışdır.Çünki əgər o Həzrət camaatın arasında olsaydı,onu mütləq öldürəcəklərdilər və bunlarda cəmiyyəti islah etmək sahəsindəki ali məqsədləri icra etməyə nail olmazdı.

3.Zəmanənin zalımları ilə beyət etmək zülümdən qurtulmaq.

İmam heç bir rejimi təqiyə üzündən olsa belə tanımır.O heç kəsin hakimyyətini qəbul etmiyib və etməyəcəkdir.(ALLAHDAN qeyri).Həsən ibn Fəzzal deyir.İmam Rza(ə) buyurdu:”İmamın şiələrindən biri ağadan soruşdu.Ağa nə üçün İmam Zaman(ə) gözdən itəcək?İmam buyurdu:Ona görə ki,əlində qılınc qiyam edəcəyi zaman heç kəsə tabe olmayacaq(ALLAHDAN qeyri).”İmam dünyada olmasa aləm bir-birinə dəyər.İmam Cəfər Sadiq(ə) demişkən:Əgər yer üzü imamsız(höccətsiz) qalsa öz sakinlərini kamına çəkər.

Dinimiz son dərəcə mükəmməl olub,bütün məsələləri və mətləbləri bilir.Odur ki,Əhli-beytdən yapışaq Allahdan(CC) istəyək.

SEYMUR RZAYEV

Media-islam yazarı

QÜDS GÜNÜ

media-islam — Fri, 26 Sep 2008 08:05:47 GMT

Qüds, Fələstin, İraq, Əfqanıstan, Qarabağ, Somali və s.
Bu torpaqların bəziləri 20 əsrin əvvəlləri bəziləri isə sonlarında işğala məruz qaldılar. Sakinlərinin isə dünyadakı həyatı bir motivdə birləşdi. Bu torpaqların sakinlərinin qəlbləri acılı, ağrılı, gözləri yaşlı və kədərlidir. Çox vaxt keçmiş xatirələrə qapılar, xoş günlərini yada salarlar. Bu şəxslərin hamısının bir arzusu var. Torpaqlarının işğaldan azad edilməsi-arzusu. Bu sakinlər istər ziyalı olsun, istər savadsız hamısının qəlbi ana vətənləri-yəni işğal altında qalan torpaqları ilə döyünür. Bu torpaqların hamısı bizə əziz və keçilməzdir. Çünki bu torpaqlar İslam ümmətinindir. Lakin Hər Mübarək Ramazan ayının sonuncu cüməsi “Qüds günü” kimi qeyd olunduğuna görə mən bu yazımı Fələstin və Qüdsə həsr etmişəm.

Tovhidin mərkəzi kimi tarixə qədəm qoymuş Qüds həqiqətən də keşməkeşli və ağır bir tale yaşamışdır. Davud (ə), Süleyman (ə) kimi adlarla yanaşı, adı tarix səhifələrində bizə çatmayan yüzlərlə peyğəmbər vətəni olmuş, Həzrət İbrahim (ə), öz qövmünü Fir'on zülmündən qurtararaq buraya gətirmiş həzrət Musanı (ə) görən, sonuncu peyğəmbər həzrət Muhəmməd (s.a.a.v.)-in meracının şahidi olan Qüds, eyni zamanda bu torpaq uğrunda tökülən saysız-hesabsız qanları özünə hopdurmuşdur.Bu müqəddəs torpağın tarixi - düşmənlərin işğalı və bu işğala qarşı mübarizədən ibarət olmuşdur. Fələstinlilərdən tutmuş Romalılara, assuriyalılardan tutmuş səlibçilərədək hamı bu torpağa göz dikmiş, əldə silahla bir müddət sahibi olmuş, lakin sonda bu torpağı tərk edərək getmək məcburiyyətində qalmışlar.
Sonuncu Peyğəmbərin gəlişindən sonra bu torpaq müsəlmanların əlində olmuşdur. Qüds XX əsrin əvvəlinədək İslam torpağı olaraq qalmaqda davam edirdi. Hətta birinci dünya müharibəsindən sonra bu ərazilər ingilislər tərəfindən işğal edildikdən sonra da Qüds müsəlman şəhəri okimi məşhur idi, bu ərazilərin əhalisinin əksəriyyəti müsəlmanlar idi. Amma çox keçmədi ki, qara buludlar Qüdsün üzərinə yürüdü. İngiltərə işğalının əsas məqsədini açıqlayaraq "Belfor deklarasiyası"nda da açıqca qeyd edildiyi kimi, "Fələstində yəhudi xalqı üçün milli dövlət qurulması" və ingilis kral hökumətinin "bu məqsədi həyata keçirmək üçün bütün vasitələrdən istifadə etməsi" qərara alınır.
Mayın 14-dən 15-nə keçən gecə isə “yəhudi Agentliyi”nin yaxından iştirakı ilə Fələstindəki Yəhudi Milli Şurası “İstiqlaliyyət bəyannaməsi”ni elan etdi və İsrail yəhudi dövlətinin yaradıldığını bildirdi. Təbiidir ki, bu cür siyasi çeviklik Fələstindəki sionist mərkəzlərinin uzunmüddətli, düşünülmüş və planlı fəaliyətin, onların bu işə, məhz həmin günə hərtərəfli hazırlığının nəticəsi idi.

Fələstinin 1920-ci ildən başlayaraq, 1947-ci ilə - Fələstin üzərində ingilis işğalının qurtardığı dövrə kimi tarixi, yerli müsəlman əhalisini qətlə yetirmək, onların yaşadığı ərazilərə bütün dünyadan yəhudiləri köçürmək planların əsasları idi. Məhz ingilis işğalı dövründə Fələstin əhalisi nisbətən müsəlmanların əleyhinə kəskin surətdə dəyişdirildi. Fransız filosofu Roje Qarodinin yazdığına görə isə hətta İkinci Dünya müharibəsi zamanı almanların yəhudiləri kütləvi surətdə qırmaları haqqında mə'lumatlar həmin illərdə yəhudilərin Fələstinə köçürülməsini sür'ətləndirmək üçün sionistlərin özləri tərəfindən ağlasızmaz dərəcədə şişirdilirdi.
Lakin əsil faciə İngəltərə bu ərazini tərk etdikdən sonra başladı. Fələstini tərk edərkən ingilislərin bütün silahları yəhudi dəstələrinə təhvil vermələri, 1947-ci ildən dərhal sonra İsrail son dərəcə insan haqlarının tapdalanmasına rəvac verərək kütləvi qırğın və köçürmələrə start verdi. Cəmi bircə il ərzində işğal nəticəsində Fələstini tərk etmiş müsəlmanların sayı bir milyonu ötdü. 1918-ci ildə Fələstin əhalisinin 8%-ni təşkil edən yəhudilərin say tərkibi 1948-ci ildə 80%-ə çatdı.
BMT-nin bu müddət ərzində verdiyi 181, 242, 298, 338, 446 saylı qərarlarının heç birinə əməl etməyərək, İsrail ordusu bu günə qədər işğal etdiyi əraziləri tərk etməkdən imtina edir.
Fələstinin Qaçqın və əsirlərlə bağlı nazirliyindən verilən statistikaya görə 1948-ci ildən bu illərə kimi 850 mindən çox fələstinli İsrailin xüsusi zindanlarında saxlanılmış və saxlanılmaqdadır. Onlardan heç 10 faizi belə azadlığa çıxmamış, çoxları zindanda dünyalarını dəyişmişlər. Əlbəttə bu hökümətin legitimliyini qəbul etməyən İslami ölkələr və təşkilatların əllərində ən böyük dəlil də İsrail torpaqlarının digər qonşu ölkələrin ərazisi hesabına işğal və ya qəsbkar siyasətlə yiyələnməsidir. Öz vətənləri uğrunda müqavimətə qalxanlar da məhs onların təbliğatı ilə terrorçu damğası alıblar.
Biz Mübarək Ramazan ayını yaşayırıq, bu ilahi ziyafət ayının son Cümə gününü müsəlmanlar zaman-zaman təcavüzə və zülmə məruz qaldıqlarını yad edib, düşmənlərinə nifrəti bir daha izhar etmək məqsədiylə müsəlmanların ilk qibləsi olan Beytül-Müqəddəsin azadlığını, Fələstin müsəlmanlarına təcavüz edilməsini, «Qüds günü» adıyla qeyd edirlər. Böyük İslam alimləri tərəfindən elan və təyin edilən bu gün ümum müsəlmanlar tərəfindən qəbul edilmişdir. Mübarək Ramazan ayının son Cüməsi demək olar ki, müsəlmanlar yaşayan bütün yerlərdə sadə, inanclı insanlar tərəfindən Qüds günü kimi qeyd olunur.
Həzrəti Peyğəmbərimiz (s) buyurmuşdu:”Bir müsəlmanlar mənə yardım edin dediyi halda ona yardım etməyən məndən deyil”- hədisi bir şüara dönməlidir. Bu gün fələstinlilər zülmə məruz qalırsa sabah hər müsəlmanı bu cür zülm gözləyə bilər. Hər hansı İslam torpaqının işğalı hətta o ərazidə yaşamayan müsəlmanları belə narahat edir və həmin ərazilərin azadlığı uğrunda çalışmaq müsəlmanın dini borcudur. İşğal olunmuş Fələstin torpaqları, işğal olunmuş digər müsəlman əraziləri içərisində daha mühümdür. Fələstin təkcə orada yaşayan ərəblərə aid deyil, cümlə müsəlmanlara aiddir və orada hadisələrin cərəyan olmasında İslam əsas bir faktordur. İslam isə bütün müsəlmanların dinidir. Bütün müsəlmanların inanc yeri olan Beytül-Müqəddəs Fələstində işğal altındadır, Qüds müsəlmanların Kəbə evi, Məscidün-Nəbi kimi dini əhəmiyətli yerlərindəndir və onu qorumaq hər bir müsəlmanın borcudur. Bunlardan əlavə Fələstin xalqına hal-hazırda da, artıq yarım əsrdən çoxdur ki, zülm və təcavüz olunur və dünyanın aparıcı dövlətlərinin, insan haqları, demokratiya, sülh sədaları nədənsə hətta uzaq Şərqə gedib çatdığı halda, yaxın Şərqə gedib çıxmır. Bu dövlətlərin ikili standartlarla yanaşmaları görünür hələ çox nahaq qanların axmasına gətirib çıxaracaq. Dünya hələdə təcavüzkar Beynəlxalq Siyonizmin işğal olunmuş Fələstin torpaqlarında yaranan qondarma ''İsrail'' dövlətini tanıyır, onun törətdikləri cinayətlərə göz yumur, Özünü müdafiə edən məzlum Fələstin xalqına terrorçu damğası vurur. Evindən, eşiyindən didərgin düşənlər, ən aşağı səviyyədə həyat sürməyə məcbur edilənlər, torpaqları, hüquqları işğal olunanlar terrorçu adlandırılır.
Məzlumu terrorçu kimi tanıtdıranlar Qarabağ münaqişəsində də, ikili standartla rəftar edirlər, əfsuslar olsun ki, hələ də bu münaqişədə kimin haqlı, kimin haqsız olduğunu bilmiyənlər və ya bilib səsini çıxarmayanlar var. Necə ki, BMT-nin Qarabağ barədə Azərbaycan lehinə çıxardığı qətnamə ABŞ tərəfindən dəstəklənmir-əksinə əleyhimizə səs verilir, İsrail isə bitərəf qalaraq erməni dostlarını narazı salmaq istəmir. Əgər bir gün belə dövlətlər İsrail kimi Qarabağı da ermənilərin elan etdiyi kimi müstəqil dövlət kimi tanısalar təcüblənməməliyik.
Qüds günü müsəlmanların zülmə, təcavüzə, hegemonluğa, işğala etiraz etdiyi gündür.
Allah işğal altında olan bütün müsəlman torpaqlarını azad etsin!

ramin@islam-azeri.az

Məqalənin rus versiyası

Məqalənin türk versiyası

Ramin Bayramov

www.islam-azeri.az

Vahabi(SƏLƏFİ) Kimdi ?????

media-islam — Tue, 23 Sep 2008 07:30:22 GMT

Əziz oxucular! Bu meqalani yazmaqda məqsədimiz kimsəyə nifrət edib onu təhqir etmək deyil. Yalnız vəhhabilərin əxlaqdan kənar ehkamlarını camaata çatdırıb onları qəflətdən ayıltmaqdır. Qoy insanlar bilsinlər ki, vəhhabilər hansı fikrə, hansı əqidəyə qulluq edirlər. Onlar özlərini eyibsiz və nöqsansız göstərmək üçün bütün müsəlmanları pisləməkdən başqa bir yol bilmirlər. Bu firqə hər hansı bir müsəlmanı vəhhabi əqidəsinə uyğun görmədikdə onu müşrik, yaxud da kafir adlandırırlar. Tutduqları çirkin yolu bəzəyib avam camaatın razılığını qazanmaq üçün xüsusilə şiələrə, onların müctəhidlərinə və alimlərinə hörmətsizlik edirlər. Onların yazdığı risalələri də naqis hesab edirlər. Amma özlərinin yazdığı kitab və mənbələrdə əxlaqsız və bəyənilməz fikirlərdən heç bir söhbət açmırlar. Bu yolla da müsəlmanları parçalayıb onların vəhdət və birliyini pozaraq fitnə-fəsad törədirlər.

Biz islamdan, dindən və dindarlıqdan xəbəri olmayan vəhhabilərə fitnədən əl çəkmələrini və Həzrəti Peyğəmbərin (s.ə.a.s) gətirdiyi şəriətə düzgün əməl etmələrini tövsiyə edirik. Onlara bildirmək istəyirik ki, aynaya baxan şəxsə bədənində və ya libasında olan çirkinlik görsənərsə, o, bunun müqabilində aynaya təşəkkür etməlidir, onu günahkar bilib sındırmamalıdır. Əgər bir mömin həmvətənimiz tutduğunuz yolun nöqsanlarını və şəriətlə uyğunsuzluğunu sizə izah edirsə, onunla mücadilə etməkdənsə, bu nöqsanları özünüzdən uzaqlaşdırmalısınız. Əhli-beyt tərəfdarlarının dini mənbələrində sizin əqidənizlə uyğun gəlməyən bir rəvayət və ya fətva gördükdə bu məsələləri həddən artıq böyüdüb hər vasitə ilə (internet və s.) dünyaya yaymağa çalışırsınız. Bəs nə üçün öz dini mənbələrinizdə olan çirkin əqidələri və İslamdan uzaq fətvəları Qur'an və şəriətlə ziddiyyət təşkil etdiyi halda görmürsünüz? Müxtəlif məqalələr yazaraq Əhli-beyt (ə)-a tabe olan şiələrin tutduğu yol və onların müctəhidlərinin yazdığı fətvaları tənqid edib nalayiq sözlər işlədirsiniz. Biz bu cür məqalələri oxuduqdan sonra sizin halımıza, həmçinin bəyənilməyən kəlmələrdən istifadə etməyinizə təəssüflə yanaşırıq. Nə üçün sizlər özünüzü təbliğ etmək üçün başqalarına hörmətsiz yanaşırsınız. Sizin vaxtaşırı yazdığınız elmsiz, mənasız məqalələrə həmin tərzdə cavab yazmağı biz şəriətə uyğun və özümüzə layiq bilmirik. Bu səbəbə əsasən Mütəal Allahın Qur'anda buyurduğu "Və cadilhum billəti hiyə əhsən", "Onlarla gözəl tərzdə danış" ayəsini özümüzə əsas götürərək bu kiçik kitabı yazmağı qərara aldıq. Bu işdə əsas məqsədimiz xeyirxahlıq və haqqı çatdırmaqdır.

Görəsən, siz vəhhabilər tarix boyu şiələrin hansısa əqidəsini, işini və ya şiə alimlərinin yüksək səviyyəli kitablarını bəyənib təqdir etmisinizmi? Onlara din və vətən yolunda apardıqları müharibələrdə dəstək olmusunuzmu? Din yolunda şəhid olan insanlarını xoş fikirlə xatırlamısınızmı? Cənubi Livanda İsraillə müharibədə hansı vəhhabi şiələrə yardım edib, hansı vəhhabi İraqda və Fələstində olan müsəlmanlara yardım edir? Neçə vəhhabi indiyədək bu yolda can verib? Bəli, əslində elə bunlar kömək etməməlidirlər. Çünki bunlar həqiqətən şiələri müsəlman bilmirlər. Lakin Əbu Sufyan, Müaviyə, Yəzid, İbn Ziyad və Şimr kimi cinayətkar şəxsləri Peyğəmbərə (s) zülm etdikləri və onun Əhli-beytini qətlə yetirdikləri halda müsəlman bilib lə'nət etmirlər.

Bu cənablar şiələrin imamlarına, müqəddəs ziyarətgahlarına həqarətlə yanaşır, Əhli-beyt (ə) tərəfdarlarının azan, namaz, əqd-nigahlarını batil hesab edirlər. Lakin özlərinin saxta din və əqidələrini Səudiyyə Ərəbistanının muzdlu və saxta din xadimlərindən öyrəndikləri fikirləri İslam şəriətindən hesab edirlər. Məsələdən agah şəxslər bilirlər ki, bunların şiələrin məscidlərini və din alimlərini pisləməkdən məqsədləri özlərinə haqq qazandırmaq və bu yolla öz batil əqidələrini insanlar arasında yaymaqdır. Bəzi vaxt özlərini haqq tərəfdarı kimi göstərmək üçün İmam Baqir (ə) və İmam Sadiq (ə)-dan hədislər gətirib onların tarixdə yaşayış tərzindən danışırlar. Lakin Azərbaycan xalqı bilməlidir ki, bu bir hiylə və vəhhabiliyi yaymaq üçün bir gedişdir. Siz oxucular üçün bu firqənin cinsi məsələlərlə əlaqədar olan hökm və məsələlərinə öz mənbələrinə istinadən baxmaq kifayət edər. Biz o mənbələrdə yazılan məsələləri sizin üçün bu kiçik kitabda qeyd etmişik. Əminik ki, hər kəs bunların çirkin əqidələrindən xəbərdar olsa, onlara qız verib-qız almaz. Bu şəxslərlə ailə qurub özünü rüsvay etməz. Çünki qadına bu səviyyədə hörmətsizliyi ancaq onların mənbələrində tapmaq olar.

Əziz oxucular! Yuxarıda qeyd olunan məsələlərdə vəhhabilər dedikdə məqsədimiz bu əqidələri bilib inadkarlıqla onları müdafiə edənlərdir. Lakin bu həqiqətlərdən xəbəri olmayıb o firqədə olan kəslərə xüsusən də cavanlara biz dinin düşməni kimi baxmamalıyıq. Əksinə, onları başqa əqidəyə mənsub müsəlman hesab edib həqiqəti onlara sakit və əxlaqi tərzdə çatdırmalıyıq.

Məzhəb qardaşlarımızdan, yəni şiələrdən xahişimiz budur ki, bu mətləbləri vəhhabilərə izah edərkən mücadilədən, həmçinin bəyənilməyən kəlmələrdən istifadə etməsinlər. Çünki Allahın Qur'anda Peyğəmbərə (s) buyurduğunu əsas götürərək bu kiçik hazırlamaqda hədəfimiz haqqı vəhhabilərə çatdırmaqdır: "Və ma alər-rəsuli illəl-bəlağ", "Peyğəmbərin üzərinə düşən vəzifə haqqı insanlara çatdırmaqdır." Bu kitabda onların çirkin fətvalarını yazmaqla müsəlman adını daşıyan vəhhabilərin inandığı fikirləri xalqımıza, xüsusən də qeyrətli cavanlara və yeni nəsilə çatdırırıq ki, onların batil fikirlərinə aldanıb bu çirkaba bulaşmasınlar. Ərəblərdə belə bir məsəl var: "Evi şüşədən olan kəs özgəsinə daş atmaz." Vəhhabilərin bu qədər çirkin, nifrətəlayiq, mədəniyyətdən və müsəlmançılıqdan kənar fətvaları ola - ola digər şəxsləri töhmət etmələri və pisləmələri heç bəyənilmir. Görəsən, hansı namuslu bir qız, yaxud qeyrətli bir oğlan bu qədər çirkin və rüsvayçı fətvalardan sonra vəhhabi olmağa razı olar. Çünki vəhhabilik, həqiqətən islamdan və şəriətdən sayılmır. Əksinə, bu çirkin bir çibana bənzəyir ki, sağlam insanın bədəninin hansısa bir yerində törəyib bütün bədənə əziyyət verir.

www.ya-ali.ucoz.ru (ICQ ) 414039067 (MSN) xayal91@hotmail.com

Cəmiyyətdə hicabamı daha maraq doğurur?Yoxsa əxlaqsızlıqmı ?

media-islam — Sat, 20 Sep 2008 18:45:41 GMT

Uca Allah belə buyurur: "Allah sizə öz nəfslərinizdən yoldaşlar yaratdı, yoldaşlarınızdan da sizin üçün oğullar və nəvələr yaratdı və sizi təmiz qidalarla ruzi verildirdi...

Quran-ı Kərim, qadın və kişi mövzusuna cinsiyyət pəncərəsindən baxılmamasını, qadın və kişinin, insanlıq istiqamətiylə tanınması lazım olduğunu, insan həqiqətinin, bədən deyil ruh olduğunu, insanın insanlığını ortaya çıxaran gerçəyin bədən və ya bədən ruh ortaqlığı olmadığını, yalnız öz mənliyi, yəni ruhu olduğunu bəyan edir. Yəni qısacası Quranı Kərim, hər insanın həqiqətinin, əslində onun ruhu olduğunu, bədənin isə ruhun bir vasitəsi olduğunu ifadə etməkdədir.

Uca Allah belə buyurur: "Ona şəkil verdiyim və ona ruhumdan üflədiyim zaman,....

Qadının ruhu və bədəni, kişinin yaradıldığı cövhərdən yaradılmışdır və hər iki cins, mənlik və mahiyyət baxımından bir olub, aralarında bu istiqamətdə fərq yoxdur.

Bu gün cəmiyyətin problemi bundan ibarətdir ki,hicablı xanımlara geridə qalmış kimi baxırlar,amma açıq-saçıq geyinən xanımlar isə baş üstündə gəzdirilir.Sual olunur haçandan qadın açıq-saçıq geyinəndə muasir oldu?! Məgər hicablı xanımlar cəmiyyətdəki vəzifələrindən qaçırlar?!Məgər islam dinində xanımların hicablı olmağı,onların kişilərlə bərabər olmadığına işarə edir?Artıq insanlar o qədər zəif düşüncəli olublar ki,bilmirlər necə özlərini necə reklam etsinlər?Gündəmə gəlmək üçün min oyundan çıxırlar.Bir neçə gün bundan əvvəl Türkiyədə bir müğənninin həyat yoldaşı hicabını açdı,bəhanə gətirdi ki,guya həkimlər deyiblər saçların tökülə bilər.Qısacası əgər hicabın açmasa başının dərisi onu narahat edəcək və saçı töküləcək.Bu insanda gedir hicabın açır.Amma elə açır ki,hicab gedir və yerinə açıq-saçıqlıq gəlir.Baxaq bu insanın aqibətinə 14 il hicablı oldu,sonra gəldi günah əhli oldu.Ona görə də,gərək dua edəndə deyək Allah(cc) bizim axırımızı yaxşı et.Qayıdaq mövzumuza.İnsan yanlış təbliğat nəticəsində islamın həqiqətlərindən uzaqlaşırlar.Bu təbliğatları aparan başda böyük şeytan ABŞ olmaqla,israil və şərəfsiz qərb ölkələridi.Amerika hər fürsətdə islama təcavüz edir.Bu yaxınlarda İraqda quranın Amerikalı əsgər tərəfindən güllələnməsi və Fələstində günahsız uşaqların İsrail terroru nəticəsində qətlə yetirilməsi,Danimarkalı yazarın islam peyğəmbərini təhqir etməsi,Hollandiyalı Wilders adlı şərəfsiz tərfindən çəkilən qurani-kərim əleyhinə olan fitnə filmi və digər məsələlər bunlar hamısı göstərir ki,islam dinini yox etmək istəyirlər.Elə bilirlər ki,yer kürəsində tək hökmdar bunlardı.Amma Allah qurani-kərimdə buyurur:” Göylərdəki və yerdəki ordular Allahın ixtiyarındadır. Allah yenilməz qüvvət sahibi, hikmət sahibidir!(Əl-Fəth 7-ci ayə)”.Bunlar istəsələrdə istəməsələrdə Allah sonunda öz nurun tamamlayacaq.Mövzumuzda bundan ibarətdir ki,bu islama qarşı olan qüvvələr hicabı geridə qalmış kimi göstərib,şərəfsizliyi isə muasirlik kimi qələmə vermək istəyirlər.Deyirlər islam dini qadınlara azadlıq vermir.Amma islam dini qadına ən böyük azadlığı verib..Quran-ı Kərim, öz insan elmi (antropoloji) anlayışına görə, qadın kişi bərabərliyini dörd ölçüdə ələ alır:

1- Yaradılışın təməlində bərabərlik. 2- Dəyərlər nizamı içində qabiliyyət baxımından bərabərlik. 3- Yetişkinləşmə qabiliyyətində bərabərlik. 4- İnsan haqqlarında bərabərlik.

Daha əvvəl ifadə etdiyimiz kimi, Quran baxımından qadın və kişi insanlıqda birdirlər və gerçəkdə ruhun özü olan insanlığın təməl kökündə heç bir imtiyaz yoxdur. Lakin ruh və insanlığın özündəki bu bənzərliyə baxmayaraq, qadın kişi arasında imtiyaza səbəb olan, ruhi və cisimi bir sıra fərqliliklər vardır.

Diqqət yetirmək lazımdır ki, qadın və kişi arasındakı fərq mövzusu, yaradılışın ən maraqlı şah əsərlərindəndir və yenə etiraf etməliyik ki, qadın və kişi üçün cazibədarlığı, eşqi, əməkdaşlığı və qarşılıqlı anlayış mühitini doğuran işdə bu fərqliliklərdir. Baxın bu mövzuda Quran nə deyir:

"Rəbbinin rəhmətini onlarmı bölüşdürürlər? Dünya həyatında onların dolanışıqlıqlarını aralarında biz bölünmə etdik və onlardan kimini o birinə dərəcələrlə üstün etdik ki biri, digərinə iş gördürə bilsin. Rəbbinin rəhməti, onların yığıb yığdıqlarından daha xeyirlidir."

- Zikr-un Nisvet-il Muteebbidat-es Sufiyat; Əbu Əbdürrəhman Seləmi.

- Nefehat-ul Uns s: 615-635

- Cəlal və camal aynasında qadın..

- Hədid, 12

- Nəhl, 97

- Cəlal və camal aynasında qadın.

- Zuxruf, 32

Yəni insanlar dəyişik qabiliyyətlərdə yaradılmışdır və əgər hər kəs eyni qabiliyyət və gücdə yaradılsaydı, varlıq nizamı dağılıb çökərdi. İşlərin dəyişik olduğu və dəyişik işləri fərqli qabiliyyətlərin etməsi lazım olduğu üçün yaradılış fərqlilikləri da normaldır. Hər vəziyyətdə şübhə yox ki, fərdlər arasındakı fərqliliklər, ilahi hikmətdən qaynaqlanır və bu fərqliliklər, bütün hərəkətlərin, ucalıqların və kamala ermənin parol və sirrinin faktorlarıdır.

Onun üçün, Əli (ə.s) belə deyir: "Xalqın yaxşılığı, fərqli olmalarındandır və əgər eyni olsalar, həlak olarlar."

Quranı Kərim, fərdi fərqliliklərə işarələ belə buyurur: "Sizə nə olur ki, Allah üçünn hörmət ümid etmirsiniz? Halbuki o, sizi mərhələ mərhələ yaratdı."

- Bihar'ul Envar, c: 17 s: 101

- Nuh, 13-14

Dediyimiz kimi Allah öz dinin tamamlayacaq bunlar istəsədə,istəməsədə.Bu Allahın bizə vədidi.İnsanlıq islama gəlir.Bunlarda narahat olur.Allah öz höccətinin zührun təcil etsin.Amin

İlkin hüseyni

Media-islam yazarı

ABŞIN QURANİ-KƏRİMLƏ MÜBAİZƏSİ

media-islam — Wed, 17 Sep 2008 18:51:26 GMT

Xəbəri qəzetlərdə və ya internet saytlarında oxumuşsunuz:

"İraqda oyrənmə atışları əsnasında Quran-ı Kərimi hədəf taxtası edərək atəş edən ABŞlı əsgərin, birliyindəki vəzifəsindən alınaraq İraqdan çıxarıldığı bildirildi.

Hadisə, İraq polisinin güllələrlə dəlik deşik edilmiş və qapaqlarının iç tərəfinə yazılar yazılmış bir Quran-ı Kərim tapmasıyla ortaya çıxdı.

ABŞ ordusundan edilən şərhdə, adı açıqlanmayan əsgərin, intizam zabiti tərəfindən sorğulandıqdan sonra vahidindən alındığı eşitdirildi.

ABŞ ordu spikerlərindən Podpolkovnik Bill Buckner, hadisəni görən və müdaxilədə olmayan əsgərlər haqqında da istintaq başladıldığını yazdı.

Buckner, ABŞlı komandirlərin istintaqa bağlı nəticələr haqqında yerli səlahiyyətlilərə məlumat verdiyini söyləyərək hadisədən dərin hüzn duyduğunu vurğuladı.

Buckner, digər əsgərlərə bir cəza verilib verilməyəcəyi mövzusunda şərh etməzkən, hadisənin yalnız bir əsgərin məsuliyyətsizcə davranışının nəticəsi olduğunun vurğuladı."

Yalnız bir əsgərin məsuliyyətsizcə davranışı, eləmi?

Mən buna inanmıram!

Quran-ı Kərimi hədəf taxtası edən o əsgər (və ya əsgərlər), ABŞ Hökumətinin rəsmi siyasətinin gərəyindən başqa bir şey etmir.

ABŞ Başçısı Corc W. Buş, Əfqanıstana hücumun ulduz idini verərkən "yeni bir Səlib yürüşü"ndən danışmamış idimi?

Səlib yürüşü deyilən şey, İslamın yaranmasına bir qəsd deyilmi?

Eynilə elə.

Necə ki "yeni bir Səlib yürüşü"nə əmr/əmrə edən Buşun mürşidləri olaraq bilinən Franklin Graham, Jerry Falwell, Jimmy Swaaggart və Benny Hinn kimi Protestant Siyonist liderlər, Quran-ı Kərimə və Peyğəmbər Əfəndimizə (s) açıqca döyüş elan etdilər.

Məsihin yer üzünə dönməsi və qiyamət döyüşünün başlaması üçün (!) Siyonizmin müvəffəqiyyətə çatması lazım olduğuna inanan bu gözü dönmüş fanatiklər qrupu, ABŞın İsrailə verdiyi dəstəyi qeyri-kafi tapır və İslam dünyasının üzərinə daha böyük bir şiddətlə gedilməsini müdafiə edir.

İctimaiyyəti bunun gərəyinə inandırmaq üçün də İslama ağla sığmaz böhtanlar atır.

Buş başçı olduğunda Ağ Evdəki dini ayini idarə edən Franklin Graham, 16 Noyabr 2001də MSNBC televiziyasında belə deyirdi:

"İslam'ın tanrısı ilə bizim tanrımız eyni deyil. O, Xristian və ya yəhudi-Xristian etiqadındakı tanrının oğulu deyil. Başqa bir tanrı və mən onun (İslamın) çox şeytanı bir din olduğunu düşünürəm. Elə möcüzə, barışçı bir din olduğuna filan inanmıram. Quranı və Quran surələrini oxuduğunuzda, Müsəlman olmayanların öldürülməsinin istəndiyini görərsiniz."

Demək ki nəymiş?

Quran-ı Kərimi hədəf taxtası etmək, sıravi ABŞ əsgərlərinə məxsus bir xəstəlik deyilmiş!

Protestant Siyonist liderlər yalnız Müsəlmanlarla deyil ümumiyyətlə İslamla döyüş halındalar.

Onun üçün Peyğəmbər Əfəndimizə də hər fürsətdə dil uzadırlar.

Jerry Falwell, 6 Oktyabr 2002də CBS televiziyasında Peyğəmbər Əfəndimizə haşa "terrorist" deyəcək qədər alçaldı.

Milyonlarla Amerikalıya istiqamət verən televiziya vaizi Jimmy Swaggart, 10 Noyabr 2002dəki proqramında Əfəndimizə ağla sığmaz böhtanlar atdı və Amerikadakı Müsəlmanlara "Tək söz etsəniz ölərsiniz!" şəklində bir ultimatum verilməsi lazım olduğunu söylədi.

Benny Hinn, Dallasda etdiyi bir danışmada, Fələstin məsələsiylə əlaqədar olaraq, "Biz Tanrının safındayıq. Bu, Yəhudilərlə Ərəblər arasında bir döyüş deyil, Tanrı ilə şeytan arasında bir döyüş" dedi.

Əfqanıstan və İraqdakı ABŞ işğal orduları işdə bu zehniyyətin ordularıdır.

Buşun Ağ Evə yeni bir Səlib yürüşü üçün "Tanrı tərəfindən yerləşdirildi"ğini söyləyən General-leynenant William Boykin, eynilə Xaçlı atalarının etdiyi kimi, Müsəlmanların "bütpərəst" olduğunu iddia etməmiş idimi?

Felluce qırğınının məsulu olan General James Mattis, Müsəlmanları öldürməyi "çox əyləncəli" olduğunu söyləməmiş idimi?

Xülasə: Quran-ı Kərimi hədəf taxtası etdiyi təyin olunan o ABŞ əsgəri (və ya əsgərləri) zurnanın son dəliyidir.

Problemin qaynağı, İslamın yaranmasına nəzərdə tutan ABŞ Hökumətidir.

ABŞın birbaşa İslamla döyüş halında olduğu gerçəyi o qədər açıq ki, Almaniya köhnə Baş naziri Helmut Schmidt, ABŞ Başçılığı üçün yarışan namizədlərə belə səslənir:

"Mövcud siyasəti dəyişdirib İslamı mötəbər bir din olaraq tanımaya hazırsınızmı, deyilsinizmi?"

Hakan Albayrak

(Türkiyə)

Tərcümə etdi İlkin Hüseyni

KƏRAMƏT SAHİBLƏRİNİN KƏRAMƏTLƏRİ

media-islam — Sat, 13 Sep 2008 17:17:09 GMT

Bu yazımda bizə nümunə olacaq şəxslərin başına gələn əhvalatları sizlərə nəql edəcəm.

Dövrün kamil arif və müctəhidi Ayətullah Məhəmmədtəqi Bəhcət: "Hacı Məhəmmmədəli Fəşəndi İmam Zamanın məhzərinə yetişən zaman, İmama (ə) deyir ki, camaat təvəssül duası oxuyur və sizin intizarınızdadır, onlar sizi səsləyirlər; dostlarınız narahatdır. Həzrət buyurub: "Bizim dostlarımız narahat deyillər". Kaş əyləşəydik və həzrət Qaibin (əc.) nə zaman zühur edəcəyi barədə bir-birimizlə söhbətləşəydik, bununla da, heç olmasa, ən azı fərəcin intizarında olanlardan hesablanaydıq. Bu yola yalnız o həzrət üçün olan adamları istəyirlər. O kəslər zühurun intizarında olanlardan sayılırlar ki, Allah üçün və Onun yolunda İmam Mehdinin intizarında olmuş olsunlar, şəxsi ehtiyaclarını ödəmək üçün deyil. Görəsən nə üçün biz heç olmazsa, xristianlar sıxıntı və çaşqınlıqda olarkən İncillə rabitələri olduğu kimi o Həzrətlə rabitəmiz yoxdur?!"

Ayətullah Hüseyni Tehrani Ustad Qazinin tərbiyəvi göstərişləri barədə belə deyir:

"Qazi şagirdlərindən hər birinə onların istedadlarına uyğun, şəri əməllərin batini ədəb-ərkanına riayət etməklə qanunlar çərçivəsində xüsusi əxlaqi tapşırıqlar verirdi. Bununla onların qəlblərini qeyb aləmindən gələn ilhamları qəbul etməyə hazır edirdi. Onun “Səhlə” və “Kufə” məscidlərində kiçik bir hücrəsi (otaq) var idi. Bəzən gecələr bu hücrələrdən birində sübhə qədər ibadətlə məşğul olar və bunu öz şagirdlərinə də tövsiyyə edərdi".

Son dövrümüzün nadir incilərindən olan Ustad Qazi 1366-cı il rəbiül-əvvəl ayında əbədi dünyaya qovuşdu. O, öz hicrəti ilə mənəviyat oduyla yanan ürəklərdə matəm qurdu. ("Nubəqaul-bəşər”, Ağa Bozorg Tehrani, 4-cü cild, səh. 1566)

Qazinin elmi-tərbiyəvi metodu
Rəhmətlik Qazi dövrünün adlı-sanlı müctəhidlərindən olmasına baxmayaraq, öz evində tədris etməyi daha üstün tutardı. O, fiqh bölməsindən dərs deyər və camaat namazını da tələbələri ilə öz evində qılardı. Ustad Qazi namazı çox yavaş qıldığı üçün, onun namazları həmişə uzun çəkərdi. Günəş qürub edən kimi “şam” namazını qılar və sonra isə namazın təqibatını oxumağa başlayardı.

Mübarək ramazan ayında tələbələr onun camaat namazından feyz almaq üçün mənzilinə gedərdilər. Bəzi tələbələr günəş batan vaxtı göyün üzündəki qızartı tam itməmiş namaz qılmadıqları üçün, Qazidən bir az da səbir etməsini xahiş edəndə, o da gözləyərdi. Rəhmətlik Qazi günəş tam batan kimi iftar edərdi.

Ramazan ayının yalnız birinci və ikinci ongünlüyündə gecələr təlim və tədris edərdi. Amma ramazanın sonuncu ongünlüyündə dərsləri tətil edərdi və ayın sonuna qədər heç kim Ağa Qazini görməzdi. Bu müddət ərzində tələbələr onu görmək üçün Kufə və Səhlə məscidlərinə və Kərbəlaya gedər, amma ondan xəbər tuta bilməzdilər. Bu, onun ömrünün sonuna qədər icra etdiyi proqramlardan biri idi.

Rəhmətlik Qazi ərəb dilini çox gözəl bilirdi. Onun öz dediyinə görə, qırx min ərəb sözünü hifz etmişdi. Ərəbcə şer oxuyanda, hətta ərəblər belə onun qeyri-ərəb (İranlı) olduğunu ayırd edə bilməzdilər.

Bir gün Şeyx Abdullah Mamaqani sözarası Qaziyə deyir: "Mən ərəb dili və ədəbiyyatını kamil bildiyim üçün əgər bir şəxs ərəb dilində şer desə, onun ərəb və ya qeyri-ərəb olduğunu dərhal deyə bilərəm. Hətta əgər o şer gözəl fəsahət və bəlağətlə deyilmiş olsa da".

Qazi ərəb şairlərin birindən bir qəsidə oxumağa başlayır. Qəsidənin ortalarında barəsində qabaqcadan fikirləşmədiyi şerlərindən bir neçəsini də əlavə edir. Sonra Şeyx Mamaqaniyə buyurur: “Bunlardan hansını qeyri-ərəb yazmışdır". Şeyx ayırd edə bilmir.

Ayətullah Qazi Quranı təfsir və məna etməkdə çox yüksək istedada malik idi. Rəhmətlik Əllamə Təbatəbai buyurmuşdur: “Quranda ayəni ayə ilə təfsir etmək metodunu bizə Qazi öyrətmişdir. Biz onun kəşf etdiyi yolun davamçılarıyıq. Həmçinin “Fiqhul-hədis” deyilən on dörd məsumdan nəql olunmuş hədislərin mənasını dərk etmək metodunu da ondan öyrənmişdik".

Rəhmətlik Qazi nəfsin və əxlaqın paklaşdırılmasında, ilahi maarif sahəsində, seyri-süluk məqamında, qeybi mükaşifələr və eyni müşahidələr xüsusunda əsrinin yeganəsi olmuşdur. İlahi sirlərlə dolub-daşan və əzəmətli bir dağa bənzəyən Qazi, tələbələrinin mənəvi-əxlaqi tərbiyəsinə xüsusi diqqət yetirərdi. Gündüzlər tələbələri üçün öz evində xüsusi məclis təşkil edər, onlara moizə və nəsihət etməyə çalışardı. Onun verdiyi tərbiyəvi dərslər nəticəsində böyük şəxsiyyətlərin bir çoxu haqq yolunda addımlayaraq yüksək kamal və məqam sahibi olmuşlar ("Mehri taban”).

Müvəhhidlər ağası
Əxlaq ustadlarından biri nəql edirdi ki, Əllamə Təbatəbai deyirdi: “Rəhmətlik Qazi Allah təqdirinə razı və tövhiddə qərq olmuş bir şəxs idi. O, otuz altı nəfərlik bir ailəyə başçılıq etməsinə baxmayaraq, özünü elə göstərirdi ki, sanki heç qəm-qüssəsi yoxdur. Bəzən Qazinin mənzilinə gedəndə onun ucadan güldüyünü görərdik. Biz onun bu hərəkətindən problemlərinin daha da çoxaldığını başa düşərdik. Çünki o, nə qədər çətinlikdə olsa, bir o qədər də şad olurdu.

Seyid Əhməd Kərbəlayinin göz yaşları
Şeyx Məhəmməd Hüseyni Xorasani Seyid Əli Qazidən belə nəql edir:

“Bir dəfə gecəni oyaq qalmaq üçün “Səhlə” məscidinə getmişdim. Gecə yarısı bir nəfər məscidə daxil olub, İbrahim məqamı deyilən yerdə ibadətlə məşğul olmağa başladı. Sübh namazını qılandan sonra səcdəyə gedərək, gün çıxana qədər başını səcdədən qaldırmadı. O, səcdədə yanıqlı-yanıqlı ağlayıb, Allah-təala ilə münacat edirdi.

Mənə çox maraqlı idi ki, bu şəxsin kim olduğunu bilim. Yaxınlaşanda, onun Seyid Əhməd Kərbəlayi olduğunu gördüm. O, o qədər göz yaşı axıtmışdı ki, səcdəyə getdiyi yer palçıq olmuşdu. Səhər açılan kimi qalxıb hücrəsinə getdi. Amma Seyid Əhməd Kərbəlayi dərs deyərkən onun gülüş səsi hətta məsciddən çölə də yayılırdı. (Tarixi hükəma və ürəfayi mutəəxxir bər Sədrul mütəəllihin, Mənuçehr Səduqi “Suha” səh: 135)

Zahidlik nümunəsi
Ustad Qazi şagirdlərindən hər birinə istedadına uyğun, əməllərin batini ədəb-ərkanına riayət etməklə şəri qanunlar çərçivəsində xüsusi əxlaqi tapşırıqlar verərdi. Bununla onların qəlblərini qeyb aləmindən gələn ilhamları qəbul etməyə hazırlayırdı. Şagirdlərinə tapşırmışdı ki, namaz qıldığınız, Quran oxuduğunuz və zikr etdiyiniz vaxt, əgər gözəl sima və ya qeyb aləminə aid olan bəzi şeylər müşahidə etsəniz, onlara diqqət etmədən öz ibadətinizlə məşğul olun!

Rəhmətlik Qazi əməl baxımından canlı nümunə idi. Nəcəf camaatı, xüsusilə də elm əhli ondan qəribə əhvalatlar nəql edirlər. Böyük bir ailə ilə ağır maddi durumda yaşamasına baxmayaraq, təvəkkül, təslim və tövhid məqamına elə qərq olmuşdu ki, bu çətinliklər onu az da olsun haqq yolundan ayıra bilmirdi. Nəcəf müctəhidlərindən biri deyir: “Bir gün meyvə-tərəvəz dükanına getmişdim. Qazi də dükanda idi. O, əyilib kahı götürürdü. Amma başqalarının tam əksinə olaraq yarpaqları qoca və solmuş kahıları seçirdi. Qazi yığdığı kahıları tərəzidə çəkmək üçün dükançıya verdi. Sonra bu kahıları əbasının altına tutub evə yollandı. O vaxtlar mən cavan bir tələbə, Qazi isə yaşlı qoca idi. Onun dalınca gedib dedim: "Ustad, mənim sizə bir sualım var. Niyə siz hamının etdiyi işin tam əksinə olaraq xarab və solmuş kahıları aldınız?"

Dedi: “Ey cavan! Bu satıcı çox kasıb adamdır. Mən bəzi vaxtlar ona kömək edirəm. Amma iki səbəbə görə istəmirəm ona etdiyim bu kömək əvəzsiz olsun. Birincisi budur ki, onun izzət və şərəfinin aradan getməsini istəmirəm. İkincisi isə, Allah eləməmiş, zəhmətsiz qazanca adət edib öz alış-veriş işini boş tutmasın. Bizim üçün təzə kahı ilə solmuş kahının heç bir fərqi yoxdur. Mən bilirəm ki, bunları alan olmayacaq və satıcı günorta vaxtı dükanı bağlayanda bunları çölə tökəcək. Onun zərər çəkməməsi üçün mən onları aldım. ("Mehri taban", s. 30-32)

Əllamə Qazinin xüsusi məclisləri
Şeyx Məhəmməd Hüseyn Xorasani öz ustadı Əllamə Qazi haqqında belə deyir: “Ustad Qazi adətən gecələr əxlaq məclisi qurar və çıraq yandırmazdı. Nəcəf alimlərindən “batin əhli” olan bəziləri də məclislərində iştirak edərdilər. Adətən, əxlaqı necə islah etmək, mərifət və həmçinin irfan haqqında da söhbət edərdi. Amma əksər vaxtlarda insanın zati mərifəti və özünütanıma bəhslərindən söz açardı və əgər məclisə qəribə bir şəxs daxil olsaydı, dərhal sözünü dəyişib İmam Hüseynin (ə) ziyarətindən bəhs edərdi. Onun dediyinə görə insanların istedadları müxtəlifdir. Hər sözü hər adama demək düz deyil ("Tarixi hükəma və ürəfa", s. 141).

Əllamə Qazinin Ayətullah Xoyi həzrətlərinə əməli tapşırığı
“Nəcəfdə dini təhsillə məşğul olduğum illərdə müstəhəb əməllərə, həmçinin, vird və zikrlərə çox fikir verirdim. Hərdən Seyid Əli Qazinin mənəvi feyzlə zəngin olan məclislərində iştirak edir və o böyük şəxsiyyətin qüdsi nəfəsindən bəhrələnirdim. Bir gün ona dedim: “Mümkünsə, mənə də bir şey öyrədin, əməli bir tapşırıq verin".

Qazi mənə əməli bir tapşırıq verib dedi: “Qırx gün bu tapşırığa əməl edərsən". Mən Qazinin verdiyi tapşırığa qırx gün əməl etdim. Qırxıncı gün mükaşifə halında gələcəkdə mənim üçün nə baş verəcəyini gördüm. Özümü, evdə minbərdə tədris etdiyimi və camaatın dəstə-dəstə mənim yanıma gəldiyini müşahidə etdim. Bütün bunlar sanki bir lent yazısı kimi gözümün önündən ötüb keçirdi. Birdən, İmam Əlinin (ə) hərəminin minbərindən “İnna lillah və inna iləyhi raciun” nidası səsləndi: Ey camaat! Ayətullah Xoyi vəfat etdi.

Bu səsi eşidəndən sonra mükaşifə halından ayrıldım" ("Mərdane elm dər meydani əməl" c. 5, s. 386-387).

Gecə namazı haqqında tövsiyyə
Əllamə Təbatəbai buyururdu ki, təhsil üçün Nəcəf-Əşrəfə getmişdim. Qohumluq əlaqəmiz olduğuna görə bəzi vaxtlar rəhmətlik Qazinin hüzuruna gedərdim. Bir gün mədrəsənin darvazası önündə dayanmışdım. Qazi oradan keçib gedərkən məni görüb yaxınlaşdı və əlini çiynimə qoyub dedi: “Övladım, əgər bu dünyanı istəyirsən, gecə namazı qıl və əgər axirəti istəyirsən, yenə də gecə namazı qıl!”

Onun bu sözü mənə çox böyük təsir etdi. Mən İrana qayıtmazdan əvvəlki beş il ərzində gecə-gündüz Qazinin qiymətli göstərişlərindən bəhrələnirdim. İrana qayıdandan sonra da vəfatına qədər onunla əlaqə saxlayırdım. O, məktub yolu ilə mənə xüsusi tapşırıqlar verirdi. Bizim aramızda ustad-şagird əlaqəsi var idi. Əllamə Təbatəbai deyirmiş ki, biz ələ gətirdiyimiz bütün nailiyyətlərə görə Ustad Qaziyə borcluyuq. ("Mehri taban”, s. 25-26.)

Namazı ilk vaxtda qılmağın təsiri
Rəhmətlik Əllamə və Ayətullah Behcət Qazidən nəql edirlər ki, “Əgər bir şəxs vacib namazlarını həmişə ilk vaxtında qılsa və ali məqamlara çatmasa, məni lənətləsin və gəlib üzümə tüpürsün" ("Dər məhzəri bozorqan”, s.99 ).

İbrət dərsi
Böyük ustadlardan biri xatirə dəftərində rəhmətlik Qazinin barəsində belə bir əhvalatı qeyd etmişdir:

“Qazinin çox kasıb və pulsuz günlərindən biri idi. Bir nəfərin də ona borcu var idi. Qazi, dava gücünə də olsa gedib həmin şəxsdən pulunu almaq qərarına gəlir. Elə bu fikirlə mənzilindən çıxanda yolda iki nəfərin bir-biri ilə dalaşdığını görür. Onlardan biri digərinə belə deyirdi: "Dava etmək lazım deyil. Onsuz da mən sənin pulunu qaytaracağam".

O, bu səhnəni görəndə, öz işi yadına düşür və geri qayıdır.

Qazinin dediyinə görə həmin vaxtdan sonra maddi durumu yaxşılaşır və gözləmədiyi bir yerdən əlinə pul gəlir”.

Məhbubla müzakirə
Mötəbər şəxslərdən biri nəql edirdi ki, ustadlardan biri belə deyirmiş:

“Rəhmətlik Qazi ömrünün son günlərini Məşhəddə ailəsinin yanında qalırdı və ağır xəstə olduğundan evdən çölə çıxa bilmirdi. Bu vaxtlarda Əllamə Təbatəbai ara-sıra ona baş çəkməyə gedər və Qazi üçün bir kitab (Onun dediyinə görə Əllamə Təbatəbai “Futuhati Məkkiyyə" kitabını oxuyardı) oxuyardı. Bəzən onların bu görüşü çox uzun çəkərdi. Bir dəfə rəhmətlik Qazinin xanımı Əllamə Təbatəbaiyə deyir:

“Mümkünsə bizə tez-tez gəlin və Qazinin yanında çox qalın. Çünki siz burada olanda, sanki onun ağrıları sakitləşir və özünü daha gümrah hiss edir".

Bəli, insan Allahla rabitə yaradıb “qürb” əhli olduğu zaman, istər-istəməz, qəlbində ilahi şövq artır, dərdi-qəmi və hətta ağır xəstəliklərin belə ağrısını unudur.

“VADİÜS-SƏLAMDAN ANLADIM!”
Seyyid Əli Qazinin əksər şagirdləri nəql edirdilər ki, Qazi Nəcəfin “Vadiüs-səlam” qəbristanlığına ziyarət üçün çox gedirdi. Onun ziyarəti üç, dörd saata qədər çəkirdi. Hərdən şagirdləri də onunla gedirdilər və Qazi bir kənarda səssiz-səmirsiz sükut içində əyləşərdi. Bu haldan şagirdlərin çoxusu yorulardı və geri qayıdardılar. İşin nə yerdə olduğunu bilməyən şagirdlər Qazinin bu əhvalatına etiraz edib öz qəlblərində deyərdilər: Axı ustad üç-dörd saat vaxtı niyə burda oturur? Görən yorulmur?

Tehranda olduqca təqvalı, alicənab bir alim var idi. Onun adı Məhəmmədtəqi Amuli və özü də Qazinin birinci silsilə irfan və əxlaq yönlü şagirdlərindən idi.

Məhəmmədtəqi Amuli nəql edirdi: “Mən həmişə görürdüm ki, Qazi gedib 2-3 saat Vadiüs-səlamda oturur. Öz-özümə deyirdim ki, insan qəbristanlığa gəldi, gərək ziyarət edib, bir fatihə oxuyub ölülərin ruhuna tapşırsa bəsdir, daha bu qədər burda oturub vaxt öldürmək nəyə lazımdır, görüləsi o qədər vacib iş var ki...

Bu narazılıq həmişə mənim qəlbimdə dururdu, amma heç kəsə, − hətta ən səmimi bildiyim dostlarıma belə bu barədə bir söz deməmişdim.

Günlər ötdü, illər sovuşdu, mən bu minvalla hər gün ustadın xidmətinə gedir, onun elm və mərifət dəryasından incilər toplayırdım.

İş elə gətirdi ki, Nəcəf-Əşrəfdən İrana qayıtmaq fikrinə düşdüm, amma bu səfərin nə dərəcədə məsləhətə uyğun olduğunu bilmirdim, ikifikirli qalmışdım. Bu niyyətimi heç kimə bildirməmişdim.

Bir axşam yatmaq istəyirdim. Otaqda yataq taxtının ayaq tərəfində taxçanın üstündə elmi və dini kitablar yığmışdım. Yatan vaxtı təbii olaraq mənim ayaqlarım kitablara tərəf uzadılmış olurdu. Öz-özlüyümdə dedim:

Görən qalxıb yatağımın səmtini dəyişim, yoxsa lazım deyil, belə qalsın? Çünki kitablar tam mənim ayaqlarımın müqabilində durmurdu, bir az yuxarıda taxçaya yığılmışdı. Fikirləşdim ki, bununla kitablara hörmətsizlik olmaz. Bunu deyib yatdım.

Səhər tezdən ustadım Qazinin yanına getdim, salaməleyk etdim, cavabımı verib dedi: Sənin İrana qayıtmağın məsləhət deyil, kitablara tərəf də ayağı uzatma, kitaba ehtiramsızlıq sayılır.

Bu sözləri eşidəndə diksinib özümü itirdim. Dodağım əsə-əsə dedim:

Ağa, siz hardan bildiniz?

Dedi:

-Vadiüs-səlamdan bildim.

Qazi bu son cümləsi ilə uzun müddət Məhəmmədtəqi Amulinin xatirində ustadının Vadiüs-səlamda uzun müddət oturması ilə əlaqədar dolaşan şübhələrə də son qoydu”.

“Kəramət sahibləri”
Ə. Baqirzadə

Məqamı əzəmətli arif Ayətullah Cavad Məliki Təbrizinin İmam Zamanla (əc.) münacatı

Ey Əhmədin oğlu! Görəsən sənə tərəf gəlmək və səninlə görüşmək üçün bir yol varmı?

Nə vaxt günlərimizi səninlə birgə keçirəcək, teşnəliyi yatıran çeşmələrinə varid olub sirab olacağıq?

Susuzluğumuz çox uzun çəkdi, Mövlam! Nə vaxt sənin ləzzətli suyunla sirab olacağıq?

Ey mənim mövlam və sərvərim! Görəsən nə vaxt bizi görəcəksən və biz də sənin qələbə bayrağını göylərə ucaltdığını görəcəyik?

Ey mənim mövlam! Görəsən nə vaxt bir-birimizi görəcək və sənin məsləhətlərinlə hidayət olacağıq? Sonra da sən hər şeyin həqiqətini bizə öyrədəcək, düyünlərimizi açacaq, cəhaləti aradan qaldıracaq və naqislikləri kamil edəcəksən.

Ey mənim ağam və mövlam! Ey ümid və arzum! Kaş aqibətimin necə olacağını biləydim! Görəsən camalının nuruyla gözlərim nurlanacaqmı? Görəsən vüsalına çata biləcəyəmmi? Yoxsa elə bu qəm-kədərlə qəbirə daxil olacaq, bu üzüntüylə də dünyanı tərk edəcəyəm?

Ey ağa! Sənin hicranının uzunluğu məni öldürür, ancaq vüsalına olan ümid və zühur nişanələrin mənə həyat verir. Nə üçün belə də olmasın axı?! Əgər rəvayətlərdə verilən vədlər, zühurunun intizarı və onun böyük mükafatı olmasaydı, məhv olardıq. Allahın salamı olsun bizə bu vədlərlə, zühur intizarı ilə həyat bəxş edən kəslərə, bizi bu həqiqətlərdən agah edənlərə! Çünki bu məsələ aşiqlərinizin yaşamağa ümidli olmalarına səbəb olmuşdur. Bu bizim halımızın səsidir, Mövlacan:

Nə vaxtacan səni axtarım, sərgərdan qalım? Necə və hansı dillə səndən söz açım? Bu çox ağırdır ki, yadlar sənin məmləkətində ağalıq iddiası ilə davamçılarına və hətta yaxınlarına hakimlik etsinlər, onlar da məzlumcasına sənə pənah apararaq kömək diləsinlər, lakin cavab eşitməsinlər. Allaha pənah bu dərdli müsibətlər əlindən: “İnna lillah və inna iləyhi raciun.”! Allaha pənah sənin olmamağından. Qeybinin uzanması nəticəsində tərəfdarlarının, çobansız sürü kimi başsız qalaraq qurdlara yem olmasından Allaha pənah aparırıq!

“Mənə vəd ediblər, mənə vəd ediblər. Lakin eşq məhkəməsinin hökmü bunu gecikdirir. Axı eşq dini mənim dinimdir. Qəlbi məhbubu yad etməklə sevindir, qulaqlarımı vədləriylə nəvaziş et” (Şe`rin tərcüməsi).

Ey ağam, çətinliklərdən sonra bir rahatlıq gələcəyini bilməsəydik, tab gətirə bilməzdik. Ancaq bunlar rahatlıq nişanələri olduğu üçün, bütün bunlara dözmək asandır və bu çətinliklər vasitəsilə sizə qovuşacağıqsa, sevimlidir, əzizdir.

Ey mövlam, zaman sona çatdı. Sənin zühurun intizarındayıq. Sənin xatirənlə ömür sürür və zühur əlamətlərini izləyirik.

Mövlam! İşlər çətinə düşüb, zülm və sitəm, çoxalıb, misli görünməmiş fəsadlar yer üzünü bürüyüb. Həvayi - nəfsin artması da buna əlavə olunub. Nəfsani istəklər bu cahanı yandırıb - yaxıb. Bu alçaq xislətin sayəsində şəhərlər, abadlıqlar xarabalığa çevrilib, insanlar, heyvanlar məhv olub.

Ağa! Bəlalar çoxalıb, sirlər aşkar... Şikayətim yalnız sizə... Ağam! Sənin ayrılığın, hicranın bunların hamısından dözülməzdir. Axı səninlə olarkən bəlalara düçar olmaq, əzab-əziyyət çəkmək çox asan, çox rahatdır. Ağam! Bu məni sənə yaxınlaşdıracaqsa, sənə fəda olum, bu işdə tələs!

“Nəylə və hansı işlə olursa-olsun, məni sənə qarşı olan məhəbbətimdə sınaya bilərsən. Bu zaman mən sənin razılığın olanı seçəcəyəm. Hər bir halda sən mənə özümdən də yaxınsan. Çünki, sən olmadığın zaman mən də olmayacağam” (Şe`rin tərcüməsi).

Mövlam! “Sən hər bir qövmü məhv etməyə qadirsən. Sənin eşqin yolunda bütün canlılar məmnuniyyətlə başın qoyar. Sənin qulun heç zaman azadlıq istəməz. Sən onu azad etsən də, o səndən əl çəkə bilməz.

O gözəllik ki, sən onu əzəmətinlə örtmüsən, hər növ əziyyətləri ləzzətli bilir” (Şe`rin tərcüməsi).

Mövlam, ey arzum! “Ürəyim suya dönüb, incəlib, ona rüxsət ver ki, olan - qalanını da sənin yolunda fədfa etsin. Sən göstəriş ver yuxum da ərşə çəkilsin. Çünki, mən sənin bütün göstərişlərin müqabilində müti bəndəyəm. Bəlkə də yuxuda sənin mübarək vücudunu görmək mənə qismət oldu, bəlkə mənə bu inayət olundu“ (Şe`rin tərcüməsi).

Ey Həbibim! “Əgər ömrüm vəfa etməsə, sənin qalmağın mənim getməyimə bağlı olar və əgər eşq yolu səni görməyimi himayə etməzsə, gözlərim qapanarsa, icazə ver, qoy gözlərim baxsın. Bəlkə bunun sayəsində ölümümdən öncə səni görən bir şəxsi görəm”.

Ah! “Sənin istədiklərin necə məndə ola bilər?! Mənim bu göz kirpiklərim heç sənin ayaq tozun belə deyil” (Tərcümə).

Mövlam! “Əgər can verən halda sənin tərəfindən mehribanlıqla bir müjdəçi gələrsə və canım ovcumda olarsa, dərhal ruhumu sənə təqdim edib deyərəm: Buyur!” (tərcümə)

Ey sərvərim, mövlam! Ey mənim imamım! ”Mənim qəlbimin sınıqlığına, kiçikliyimə, yazıqlığıma, fəqirliyimə, və sənin ehtiyacsızlığına and verirəm, məni xain insanlara tabe etmə. Çünki mən sənin zəif aşiqlərindən biriyəm” (Şe`rin tərcüməsi) .

Ey Ağam! Sənə qovuşmaq, səninlə birgə olmağın ləzzəti barədə və bir də öz yanında onlara yer verdiyin, ehsan etdiyin, səninlə görüşməklərinə icazə verdiyin, onlara elm öyrətməklə ucaltdığın, tövhid camlarını içirtməklə minnət qoyduğun, tövhid əhli məclisinə gəlməklərini qismət etdiyin şəxslərin halı barədə düşündükcə az qalır qəlbim həsrətdən parçalansın, ürəyim qeyrətdən iki yerə bölünsün.

Ah! Ah! “Vay olsun mənim kimi qəlbi olanların halına” .

“Ey bədənimin dərisi! Təmizlik məni səadətə çatdırmır. Ey ciyərim! Vusala yetməsən parça-parça olmalısan” (Tərcümə).

Ey Ağam! Sənin aşiqlərin digər aşiqlərdən fərqlidir. Ona görə ki, sənin gözəlliyin digər mə`şuqların gözəlliyi ilə əsla müqayisə ediləsi deyil, sənin əzəmətin digər böyüklər kimi deyil. Çünki sən qəlblərin özünə məftunluq bəxş edirsən və onlar hər bir işdə sənə möhtacdırlar. Ancaq digər mə`şuqlarda bu xüsusiyyət yoxdur. Əslinə qalsa, aləmdə sizin gözəllik məzhərinizin bir cilvəsi olan şeylərdən savayı ayrı bir gözəllik və sizin böyüklüyünüzdən nəş`ət götürənlərdən savayı özgə bir böyüklük yoxdur.

Sizin gözəlliyiniz Allahın gözəlliyinin, digər gözəlliklərsə sizin gözəlliyinizin tərənnümüdür. Sizin böyüklüyünüz Allahın əzəmətindən, sair məxluqların böyüklüyü isə sizin böyüklüyünüzdən qaynaqlanır.

Sizdən ayrılıq başqa sevgililərin ayrılığı kimi deyil. Ona görə ki, məsələn, əgər birini məhbubu tərk edibsə deyirlər ki, məhbub onu tərk edib. Məhbubun onu tərk etməsinə görə həmin şəxsi sərzəniş etmirlər. Lakin siz birini tərk etsəniz həm camaat o şəxsi, həm də şəxs özü-özünü sərzəniş edir, qınayır və özünə heç bir şeylə təsəlli verə bilmir. Çünki demək olmaz ki, siz vəfasız olmusunuz və sizi sevənlərə rəğbətiniz yoxdur. Sizin bütün aşiqləriniz qəbul edirlər ki, sizin dostluğunuz və vəfanız onların dostluq və vəfasından çox-çox üstündür. Buna görə də sən onları tərk etdikdə mə`lum olur ki, onlar səhlənkarlıq etmişlər. Onların məhəbbətlərinin azlığı nadanlığın göstəricisidir. Buna görə də sənin tərk etdiyin kəs ən zərərə düşmüş, ziyana uğramış şəxsdir. Onun yeganə təsəllisi yalnız bu ola bilər ki, özünə təskinlik verərək desin:

Gələcəkdə sizə qovuşar və hicran mükafatını alaram. Amma hansı mükafat sənin görüşündən daha qiymətli ola bilər axı?!

Ey Mövlam! Hamımız sənə fəda olaq! Canım fəda olsun bənzəri olmayan uca məqam sahibinə! Canım fəda tayı-bərabəri olmayan şan-şərafət sahibinə! Nə vaxtacan səni axtarım, sərgərdan qalım? Necə və hansı dillə səndən söz açım? Bu çox ağırdır ki, yadlar sənin məmləkətində ağalıq iddiası ilə davamçılarına və hətta yaxınlarına hakimlik etsinlər, onlar da məzlumcasına sənə pənah apararaq kömək diləsinlər, lakin cavab eşitməsinlər. Allaha pənah bu dərdli müsibətlər əlindən: “İnna lillah və inna iləyhi raciun.”! Allaha pənah sənin olmamağından. Qeybinin uzanması nəticəsində tərəfdarlarının, çobansız sürü kimi başsız qalaraq qurdlara yem olmasından Allaha pənah aparırıq!

Ey Sərvərim! Bunlar bizim dərdimiz. Amma sənin bunlara narahat olmağın bizim üçün daha dözülməzdir. Bu bizim qəlbimizi, başımıza gələn bəlalardan daha çox ağrıdır. Ona görə ki, sizin öz tərəfdarlarınıza olan mehribanlığınız, qeyrətiniz və riqqətinizdən xəbərdarıq. Müaviyənin əsgərləri İslam ölkəsi himayəsində yaşayan bir qarının boyunbağını zorla qarət etdikləri zaman: “Əgər bir müsəlman buna dözməyərək ürəyi partlasa, onu qınamaram”− deyə buyuran məgər sizin cəddiniz Əmirəlmö`minin deyildimi?!

Bəs görəsən müsəlman qadınların başına min oyunlar gətirildiyi zaman siz hansı haldasınız?! Allah millətinə kömək olsun!

Mövlam, səni and verirəm Allaha, məxluqatın şərəflisi Məhəmməd-Mustafaya, Əliyyi-Murtəzaya, qadınların seyyidəsinə, mə`sum babalarına, hidayət imamlarına, müharibə şirlərinə, şəhidlər sərvəri Həmzəyə və mələklərlə qoşa pərvaz edənə (Cə`fər Təyyara), bezmişik, başımıza gələn bəlalardan sənə şikayət edirik.

İlahi, zəif qullarına kömək et, ey dərdlilərin pənahı! Onların şadlığını özlərinə qaytar ey mehribanların mehribanı! Zalımların zülmünü, küfr hakimiyyətini və düşmənlərin hiylələrini onlardan uzaqlaşdır. Öz vəlinin zühuruyla onların çətinliklərini tezliklə həll et və zülmlə dolmuş yer üzünü ədalətlə doldur.

İlahi, mö`minlərin gözlərini din sahibinin camalıyla işıqlandır və onların mükafatını artır. Öz əzəmətli, adil hökumətini aşkar et və onun sayəsində haqqı dirçəlt, batili məhv et! Övliyalarına onun sayəsində izzət bəxş et, ucalt və düşmənlərini alçalt! O hökumətlə, seçilmiş insanlarının intiqamını al! Möminlərə verdiyin qələbə vədini və təqvalıların xeyirli aqibətini tezləşdir. Ey ən doğru danışan, ey ən qadir olan!

“’əl-Müraqibat” kitabından
Çevirən: M. Şahmərdanlı

Və sonda böyük alimimizin bir buyruğun sizə çatdırıram

“Həzrət Höccətin (ə.f.) zühurundan qabaq baş verən bu cinayətləri sezərkən məlum olur ki, o Həzrətin zuhuru bu amansız cinayətlərin qarşısını almaqda nə böyük sədd olacaq. Çünki, Həzrət zühur edəndən sonra hamı istər-istəməz Həzrətə tabe olacaq.

Həmçinin məlum olur ki zülm və cinayətlər gərək o qədər baş versin ki, “muliət zulmən və cövrən-Yer üzü zülm və cinayətlə doldu”- kəlamı hamıya əyan olsun. Gərək bütün yer əhli harada, hansı diyarda yaşamağından asılı olmayaraq hiss etsin ki, zülm və cinayətin kölgəsi onların başı üstündədir. Eləcə də bütün dünya əhli, hətta kafirlər belə zülm və cinayətin sıxıntısını hiss etməlidirlər və bu bəladan onları nicat verəcək bir şəxsin yolunu gözləməlidirlər.

İmamlarımız (ə) hədislərdə bizə xəbər veriblər:

“İmamın qeybdə olduğu dövrdə iman və əqidə sahiblərinin çoxu çətinlik və sıxıntılar nəticəsində yollarından dönəcəklər”.

Allah eləsin ki, bizim imanımız ta o vaxta kimi sağlam qalsın. Əgər belə olmasa, hətta zühur ərəfəsində imanımızı itirəndən sonra daha bizim o Həzrətin zühuru ilə nə işimiz, o Həzrətin bizimlə nə işi?!”

Həzrət Ayətullah Behcət başqa yerdə buyurmuşdur:

“Möminlərin Həzrətin zühuruna qədər sabitqədəm qalmaları, imanlarını qorumaları, o həzrətin zühurundan daha mühümdür”.

HEKAYƏTLƏR WWW.SONUMID.COM SAYTINDAN GÖTÜRÜLÜB

iLKiN HÜSEYNİ MEDİA-İSLAM YAZARI